Lục xung, lục hại là gì? Bảng các cặp địa chi và tương hình
Lục xung là sáu cặp địa chi đối diện nhau trên vòng 12 chi, như Tý với Ngọ. Lục hại là sáu cặp chi cản trở mối lục hợp của nhau, như Tý với Mùi. Ngoài ra còn có tương hình, gồm tam hình, nhị hình và tự hình. Trong đời sống, xung thường được hiểu là va chạm rõ, hại là khó chịu ngầm. Đây chỉ là cách đọc tham khảo.
1. Lục xung, lục hại dùng để làm gì?
Khi xem tuổi, người ta so chi của hai năm sinh. Khi xem năm, người ta so chi của tuổi với chi của năm. Bên cạnh các quan hệ thuận như tam hợp, lục hợp, còn có các quan hệ không thuận như xung, hại, hình và phá.
Các quan hệ này cũng được dùng khi chọn ngày, ví dụ ngày xung với tuổi. Bạn có thể thấy điều đó ở trang xem ngày. Bài này chỉ nói về địa chi. Với thiên can, xem bài thiên can hợp xung.
2. Lục xung
Hãy xếp 12 chi đều trên một vòng tròn. Chi đối diện với mình, cách đúng 6 vị trí, là chi xung. Mỗi chi có đúng một chi xung, nên tổng cộng có sáu cặp.
| Cặp lục xung | Con giáp | Ví dụ năm sinh |
|---|---|---|
| Tý, Ngọ | Chuột, Ngựa | 1984 và 1990 |
| Sửu, Mùi | Trâu, Dê | 1985 và 1991 |
| Dần, Thân | Hổ, Khỉ | 1986 và 1992 |
| Mão, Dậu | Mèo, Gà | 1987 và 1993 |
| Thìn, Tuất | Rồng, Chó | 1988 và 1994 |
| Tỵ, Hợi | Rắn, Lợn | 1989 và 1995 |
Mẹo nhớ rất đơn giản. Hai năm sinh hơn kém nhau 6 năm, hoặc 18 năm, thì chi của chúng đối xung. Sáu cặp này cũng là các cặp đối diện trong ba bộ tứ hành xung.
Cách hiểu hay gặp là hai bên có cách làm trái chiều, dễ va chạm trực tiếp. Tuy nhiên có người đọc xung như sự thúc đẩy, vì đối diện cũng có thể bổ sung cho nhau.
3. Lục hại
Lục hại, còn gọi là lục xuyên, gồm sáu cặp. Quy tắc suy ra khá gọn. Lấy một chi, tìm chi lục hợp của nó, rồi tìm chi xung với chi lục hợp đó. Chi vừa tìm được chính là chi hại.
Ví dụ với Tý. Tý lục hợp với Sửu. Sửu xung với Mùi. Vậy Mùi "phá" mối hợp của Tý, nên Tý hại Mùi.
| Cặp lục hại | Con giáp |
|---|---|
| Tý, Mùi | Chuột, Dê |
| Sửu, Ngọ | Trâu, Ngựa |
| Dần, Tỵ | Hổ, Rắn |
| Mão, Thìn | Mèo, Rồng |
| Thân, Hợi | Khỉ, Lợn |
| Dậu, Tuất | Gà, Chó |
Lục hại thường được hiểu là những cản trở nhỏ, âm thầm, khó gọi tên hơn xung. Nhiều nguồn cũng nói mức độ còn tùy toàn bộ lá số hoặc Bát tự, không thể kết luận từ một cặp.
4. Tương hình
Tương hình gồm ba loại. Các nhóm này khá thống nhất giữa các nguồn, dù tên gọi có khác.
| Loại | Các chi | Tên gọi hay gặp |
|---|---|---|
| Tam hình | Dần, Tỵ, Thân | Vô ân chi hình |
| Tam hình | Sửu, Tuất, Mùi | Tên gọi khác nhau giữa các nguồn |
| Nhị hình | Tý, Mão | Vô lễ chi hình |
| Tự hình | Thìn, Ngọ, Dậu, Hợi | Hai người cùng chi này |
Tự hình nghĩa là chi tự "hình" chính nó. Ví dụ hai người cùng tuổi Thìn. Theo cách đọc dân gian, hình gợi chuyện thị phi, ràng buộc, hoặc tự làm khó mình. Nhiều cách xem tuổi phổ thông không xét hình. Vì vậy một cặp có thể được chỗ này ghi "bình thường", chỗ kia ghi "tương hình".
Ngoài ra còn có lục phá, gồm Tý với Dậu, Sửu với Thìn, Dần với Hợi, Mão với Ngọ, Tỵ với Thân, Mùi với Tuất. Lục phá hay được xem là nhẹ hơn và ít được nhắc khi xem tuổi.
5. So sánh nhanh các quan hệ
| Quan hệ | Cách nhận ra | Cách hiểu thường gặp |
|---|---|---|
| Xung | Hai chi đối diện | Va chạm trực tiếp, thay đổi rõ |
| Hại | Chi xung với chi lục hợp | Cản trở ngầm |
| Hình | Theo các nhóm cố định | Thị phi, ràng buộc |
| Phá | Theo các cặp cố định | Việc đang làm bị ngắt quãng |
Các nguồn không có thứ tự nặng nhẹ thống nhất. Đa số nhắc xung trước tiên, nhưng đó không phải một thang đo.
6. Áp dụng vào năm 2027 Đinh Mùi
- Xung với Mùi: tuổi Sửu, ví dụ Đinh Sửu 1997.
- Hại với Mùi: tuổi Tý, ví dụ Bính Tý 1996.
- Hình và phá với Mùi: tuổi Tuất, ví dụ Giáp Tuất 1994.
Sửu, Tuất, Mùi là bộ tam hình, nên tuổi Sửu cũng dính hình với năm Mùi. Các bài tử vi 2027 của site ghi tuổi Sửu là xung, vì đó là quan hệ được nhắc nhiều hơn. Bạn có thể đọc thêm bài năm tuổi và phạm Thái Tuế.
7. Đừng đọc xung, hại quá nặng
Một cặp tuổi có thể xung ở chi nhưng lại thuận ở thiên can hoặc nạp âm. Bài xem tuổi hợp nhau có ví dụ Giáp Tý 1984 và Canh Ngọ 1990. Hai tuổi này xung ở chi nhưng vẫn là Thổ sinh Kim ở mệnh.
Với công việc và gia đình, các mối quan hệ được quyết định bởi cách hai người đối xử với nhau. Bạn có thể dùng thông tin xung, hại như lời nhắc lắng nghe nhiều hơn. Bạn không nên dùng nó để gán tội cho ai.
Câu hỏi thường gặp về lục xung, lục hại
Lục xung và tứ hành xung khác nhau thế nào?
Lục xung là từng cặp đối diện. Tứ hành xung là bộ bốn chi, gồm hai cặp lục xung ghép lại. Trong một bộ, các cặp không đối diện thường được đọc nhẹ hơn.
Hai người cùng tuổi có xung không?
Không xung, vì xung cần hai chi đối diện. Nhưng với bốn tuổi Thìn, Ngọ, Dậu, Hợi, một số nơi xét tự hình. Đây là chi tiết tham khảo, không có gì phải lo.
Ngày xung tuổi có nên tránh không?
Theo tập quán, khi chọn ngày cho việc lớn, người ta tránh ngày có chi xung với tuổi. Việc này chỉ là tham khảo. Nếu ngày đó là ngày duy nhất phù hợp, bạn vẫn có thể cân nhắc theo hoàn cảnh thực tế.
Lời kết
Lục xung, lục hại và tương hình là các quan hệ cơ bản của địa chi. Nắm được chúng, bạn sẽ đọc các bài xem tuổi dễ hơn. Hãy xem đó là một góc nhìn, không phải lời kết luận về ai. Muốn xem kỹ hơn, bạn có thể lập lá số tử vi. Nội dung bài chỉ để tham khảo.