Xem ngày tốt khởi công
Xem ngày tốt khởi công, động thổ theo tuổi gia chủ: lọc ngày xung tuổi, ngày kỵ, gợi ý ngày tốt và giờ hoàng đạo trong tháng.
Vì sao xem ngày tốt khởi công được coi trọng?
Trong các việc cần chọn ngày, xây nhà thường được xem kỹ nhất. Công trình tồn tại nhiều năm, tiền đầu tư lớn, gia đình sống trong đó lâu dài. Dân gian lại quan niệm việc đào đất là tác động vào thổ địa, nên xem ngày tốt khởi công đã thành bước gần như mặc định trước khi làm nhà.
Tuy vậy, chất lượng ngôi nhà nằm ở thiết kế, nền móng và thi công. Không ngày nào có thể thay cho những thứ đó. Những gì viết dưới đây là kiến thức dân gian để bạn tham khảo, mỗi thầy và mỗi vùng có thể áp dụng khác đi.
Khởi công và động thổ có giống nhau không?
Động thổ là lễ và nhát cuốc đầu tiên vào đất, thường dùng cho việc xây mới, đào móng. Khởi công có nghĩa rộng hơn, là bắt đầu thi công, có thể gồm cả công trình sửa chữa, cải tạo. Trong đời thường hai từ được dùng thay nhau. Nhà xây mới trên đất trống thường xem theo động thổ. Sửa nhà nhỏ không đào móng thì nhiều người xem nhẹ hơn.
Bước đầu: xét tuổi gia chủ theo năm
Với làm nhà, người xem thường xét năm trước, rồi mới đến ngày. Đây là điểm khác so với các việc khác. Tuổi tính theo tuổi âm, tức tuổi mụ, của gia chủ. Bảng dưới đây tóm tắt ba hạn được nhắc nhiều nhất.
| Hạn | Cách tính phổ biến | Cách hiểu dân gian |
|---|---|---|
| Kim Lâu | Lấy tuổi âm chia 9, dư 1, 3, 6, 8 là phạm | Bốn loại Kim Lâu ứng với bản thân, vợ, con, gia súc hay kinh tế |
| Hoang Ốc | Đếm tuổi trên sáu cung: Nhất Cát, Nhì Nghi, Tam Địa Sát, Tứ Tấn Tài, Ngũ Thọ Tử, Lục Hoang Ốc | Rơi vào cung thứ 3, 5, 6 bị coi là không thuận |
| Tam Tai | Tuổi Thân, Tý, Thìn gặp năm Dần, Mão, Thìn. Tuổi Dần, Ngọ, Tuất gặp năm Thân, Dậu, Tuất. Tuổi Tỵ, Dậu, Sửu gặp năm Hợi, Tý, Sửu. Tuổi Hợi, Mão, Mùi gặp năm Tỵ, Ngọ, Mùi | Ba năm liên tiếp nên thận trọng khi làm việc lớn |
Các sách không hoàn toàn giống nhau về cách đếm, ví dụ Hoang Ốc có người bắt đầu ở cung khác, có người có ngoại lệ theo tuổi. Một số người xem cả hướng nhà và tuổi người vợ. Vì thế bạn nên coi bảng trên là cách tính phổ biến. Công cụ ở đầu trang xét theo ngày, nên các hạn theo năm này bạn cần xem riêng.
Mượn tuổi làm nhà là gì?
Khi năm định xây phạm hạn mà không thể lùi, nhiều gia đình dùng tục mượn tuổi. Người được mượn thường là nam giới, thân thiết với gia đình, tuổi không phạm Kim Lâu, Hoang Ốc, Tam Tai trong năm đó.
Cách làm phổ biến như sau.
- Chọn ngày, giờ theo tuổi người được mượn, không phải theo tuổi gia chủ.
- Người được mượn tuổi đứng làm lễ và thực hiện động thổ.
- Gia chủ tránh có mặt tại công trình lúc đó. Nhiều nơi khuyên đi xa một khoảng.
- Một số vùng làm giấy mua bán tượng trưng và sau này gia chủ làm lễ nhận lại. Việc này chỉ có ý nghĩa phong tục, không có giá trị pháp lý.
Mỗi nơi làm một khác, có người cho rằng cần làm đến lúc cất nóc hoặc nhập trạch. Khi mượn tuổi, bạn nên nói rõ với người được mượn để họ đồng ý thoải mái. Nên nhớ quyền sở hữu nhà đất vẫn theo giấy tờ thật, không thay đổi vì tục này.
Các yếu tố ngày cần xét khi chọn ngày tốt khởi công
Hoàng đạo và hắc đạo
Khi xem ngày tốt xấu cho việc xây cất, ngày hoàng đạo được ưu tiên. Với khởi công, người xem thường đi xa hơn là đọc các sao trong ngày. Ngày có Thiên Đức, Nguyệt Đức, Sinh Khí, Thiên Ân thường được coi là thuận. Ngày hoàng đạo mà có sao kỵ đất thì vẫn có thể bị loại.
Trực của ngày
Khác với khai trương, Trực Kiến thường bị tránh khi động thổ dù nghe như xây dựng. Trực Trừ cũng hay bị xếp vào nhóm kỵ động thổ. Các lịch thường ưu tiên Trực Thành, Trực Khai, Trực Định. Trực Phá, Nguy, Bế nên tránh, trừ khi đó là việc phá dỡ công trình cũ. Trực Chấp được đánh giá khác nhau: có sách dùng cho tu sửa, có sách kỵ khởi công lớn.
Nhị thập bát tú
Các sao Giác, Thất, Bích, Lâu, Tất, Tỉnh, Trương thường được nhắc là thuận cho việc xây cất. Trong đó sao Thất và sao Bích hay được kể đầu tiên. Các sao Đê, Tâm, Ngưu, Quỷ, Liễu thường bị tránh. Các bản lịch có chỗ xếp khác nhau, nên bạn dùng yếu tố này để bổ sung.
Ngày kỵ với việc động đất
- Dương Công Kỵ Nhật: 13 ngày trong năm âm lịch, được coi là rất kỵ với khởi công. Vài ngày có bản lịch chép khác nhau.
- Sát Chủ Dương: kỵ làm nhà, các việc dương cơ, tính theo tháng âm và địa chi ngày.
- Tam Nương: mùng 3, 7, 13, 18, 22, 27 âm lịch.
- Nguyệt Kỵ: mùng 5, 14, 23 âm lịch. Công cụ trên trang đã bỏ cả ba ngày này trong mọi tháng.
- Kim Thần Thất Sát: tính theo can của năm và địa chi ngày, thường được xem là kỵ động thổ.
Lịch dân gian còn có các sao riêng về đất và xây dựng, như Thổ Ôn, Địa Hỏa, Hoang Vu, Lỗ Ban Sát.
Tuổi xung của gia chủ
Sau khi năm đã ổn, bạn tránh ngày có địa chi xung với tuổi gia chủ hoặc tuổi người được mượn. Ví dụ tuổi Hợi tránh ngày Tỵ, tuổi Thân tránh ngày Dần.
Giờ hoàng đạo
Giờ làm lễ thường là một khung hoàng đạo trong buổi sáng. Thợ có thể bắt đầu thi công chính thức sau đó. Bạn nên báo giờ cho nhà thầu sớm và chuẩn bị lễ từ trước.
Cách dùng công cụ xem ngày tốt khởi công ở đầu trang
- Nhập năm sinh của gia chủ, hoặc của người được mượn tuổi nếu gia đình đã quyết định mượn.
- Chọn tháng dự kiến khởi công, nên chọn khi đã biết tiến độ của giấy phép và nhà thầu.
- Xem danh sách ngày. Trang đã bỏ sẵn ngày xung tuổi và ngày kỵ.
Bạn có thể xem chi tiết từng ngày ở trang xem ngày tốt xấu, gồm trực và các sao. Với giờ làm lễ, hãy tra giờ hoàng đạo ở lịch âm hôm nay.
Lưu ý thực tế trước khi khởi công
- Giấy phép: kiểm tra công trình của bạn có cần giấy phép xây dựng không. Nếu cần, phải có trước khi khởi công. Ngày tốt không thay được giấy phép.
- Thiết kế và nền đất: có bản vẽ phù hợp với khu đất, khảo sát nền nếu cần, nhất là nhà cao tầng hoặc đất yếu.
- Hợp đồng thi công: ghi rõ khối lượng, đơn giá, tiến độ, bảo hành, phạt chậm, cách thanh toán theo giai đoạn.
- Nhà liền kề: ghi nhận hiện trạng nhà hàng xóm trước khi đào móng, có biện pháp chống nứt, chống lún.
- Tài chính: dành phần dự phòng cho phát sinh. Đừng khởi công khi chưa đủ tiền cho các giai đoạn đầu.
Với công trình cần làm gấp, ví dụ gia cố nhà đang xuống cấp hay sửa chỗ thấm dột nguy hiểm, bạn không nên chờ ngày. An toàn của người ở trong nhà phải đặt trước. Nếu gia đình vẫn muốn yên lòng, có thể làm việc khẩn cấp ngay, sau đó xem ngày cho phần xây dựng lớn. Khi hạn năm và tiến độ vướng nhau, bạn cân nhắc chi phí chờ đợi và hỏi người am hiểu, thay vì lùi mãi công trình.
Nếu chưa có đất hoặc đang mua nhà để sửa, bạn xem thêm xem ngày tốt mua nhà. Khi xây xong, bước tiếp theo là xem ngày tốt nhập trạch.
Câu hỏi thường gặp về xem ngày tốt khởi công
Xây nhà nên xét tuổi chồng hay tuổi vợ?
Thường xét tuổi người chủ gia đình, đa số là người chồng. Khi người vợ là chủ hộ, hoặc gia đình không có nam giới trụ cột, thì xét tuổi người đứng ra làm nhà. Một số người xem cả hai, nên bạn có thể hỏi thêm theo nếp địa phương.
Phạm Kim Lâu có phải dừng làm nhà không?
Không bắt buộc. Kim Lâu là quan niệm dân gian, không phải kết luận chắc chắn. Nhiều gia đình lùi năm nếu tiện, hoặc dùng tục mượn tuổi khi cần làm ngay.
Sửa nhà có cần xem ngày không?
Sửa lớn, đập phá tường, làm thêm tầng thì nhiều người xem như khởi công. Sửa nhỏ như sơn lại, thay thiết bị thì thường không cần. Bạn có thể chỉ cần tránh ngày xung tuổi.