Quẻ Địa Phong Thăng: ý nghĩa đi lên và sáu hào
Địa Phong Thăng, quẻ số 46, là thời đi lên. Cây mọc trong lòng đất, không vội mà ngày một cao. Đi lên từng bước như cây mọc, gặp người trên giúp đỡ, tiến dần. Lời quẻ rất tốt và bảo đừng lo. Lời bình có một cụm dễ nhớ: tích cái nhỏ để thành cái cao lớn. Hào cuối nhắc một điều ít người muốn nghe: đã lên đến nơi mà vẫn đi lên trong tối thì sức sẽ cạn.
1. Cây mọc trong đất
Khôn (Địa) giữ thượng quái, Tốn (Phong) giữ hạ quái. Lời bình gọi là trong đất mọc cây. Lời giải thích nói cái mềm đi lên theo thời, thuận theo mà nhu thuận, cái cứng ở giữa có ứng, nên rất hanh thông.
Phần Tự Quái nói tụ rồi đi lên gọi là thăng, nên sau Trạch Địa Tụy là Thăng. Hai quẻ là đảo của nhau. Nó còn nói lên mãi không thôi thì tất khốn, nên tiếp theo là Trạch Thủy Khốn. Bảng của site tách Thăng khỏi Hỏa Địa Tấn: Tấn như mặt trời mọc, Thăng như cây mọc.
Trên lá số, quẻ mang hành Mộc, thuộc cung Chấn ở bậc tứ thế.
Về kỹ thuật, quẻ có hai hào dương, bốn hào âm. Ba hào 3, 4, 6 đắc vị. Có hai cặp ứng: hào 2 với hào 5, hào 3 với hào 6. Hào 2 và hào 5 đắc trung và ứng nhau. Một bản dịch đọc đây là người tài có cơ hội, vì ngôi trên là hào mềm sẵn sàng đón.
2. Đừng lo, đi về phía nam
Lời quẻ nói rất hanh thông. Dùng để gặp người lớn, đừng lo. Đi về phía nam thì tốt. Lời giải thích nói đừng lo vì có điều mừng, đi nam là chí được thi hành.
Chữ nam được hiểu khác nhau. Theo một bản dịch, Chu Hy và một số người đọc đơn giản là tiến về phía trước. Dịch giả nghiêng về nghĩa biểu tượng của sự sáng và ấm. Chú giải cổ gọi nam là phương sáng và dương. Có cách hiểu khác như vậy, nên bài không dùng câu này để chỉ hướng đi thật.
Lời bình của quẻ là phần dễ dùng nhất. Trong đất mọc cây. Người quân tử thuận đức, tích từ cái nhỏ để thành cao lớn. Cây không nhảy lên một lần. Nó lớn mỗi ngày một chút, và rễ đi cùng thân.
3. Sáu hào: từng bậc đi lên
| Hào | Tên hào | Hình ảnh | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| 1 | Sơ Lục | Được tin mà đi lên | Rất tốt. Hợp chí với trên. |
| 2 | Cửu Nhị | Lòng thành, lễ nhỏ | Không lỗi, có niềm vui. |
| 3 | Cửu Tam | Đi lên vào thành trống | Không gì phải nghi. |
| 4 | Lục Tứ | Vua làm lễ ở núi Kỳ | Tốt, không lỗi. |
| 5 | Lục Ngũ | Bước lên bậc thềm | Giữ chính thì tốt, được chí lớn. |
| 6 | Thượng Lục | Đi lên trong tối | Lợi ở chỗ giữ chính không ngừng. |
Hào 1 ở thấp nhất nhưng rất tốt. Một bản dịch đọc là người khiêm tốn, được bề trên đón nhận. Bản khác đọc là đi lên với sự tự tin. Chú giải cổ nói cùng chí với hai hào dương phía trên nên cùng lên. Một bản dịch còn ghi có cách đọc khác trong phần truyện. Điểm chung là bước đầu thuận nhờ có người tin mình.
Hào 2 lặp lại ý lễ nhỏ ở quẻ Trạch Địa Tụy. Một bản dịch đọc là người mạnh phục vụ một người đứng đầu yếu hơn, cần lòng trung thành sâu. Chú giải cổ nói người có đức cứng không cần tìm ơn huệ. Lòng thành làm việc thật hơn lễ lớn.
Hào 3 chỉ có ba chữ: lên vào thành trống. Lời hào không ghi tốt xấu. Tiểu tượng nói không gì phải nghi. Chú giải cổ đọc là phía trước không có gì cản. Nhưng một bản dịch, theo nhóm biên soạn đời Khang Hy, thấy trong đó có chút chê vì quá táo bạo. Bản khác cũng nhắc thành công ấy có thể không lâu. Có cách hiểu khác nhau về giọng của hào này. Đường quá dễ có khi là đường cần xem lại.
Hào 4 có núi Kỳ. Bản chữ Hán có chữ chép khác cho chữ lễ. Chú giải cổ liên hệ với Văn Vương. Một bản dịch đọc là chi tiết lịch sử, vị vua là vua cuối nhà Thương và người được cất nhắc là Văn Vương. Đây là cách đọc của dịch giả, không phải điều chắc chắn. Tiểu tượng chỉ nói thuận việc.
Hào 5 bước lên bậc thềm. Theo một bản dịch, Chu Hy đọc là đi lên dễ dàng, còn nhóm biên soạn đời Khang Hy đọc là đi lên đúng lễ nghi. Hai ý đều dùng được. Lên đỉnh, sự chính càng cần thiết.
Hào 6 là lời cảnh tỉnh. Đi lên trong tối, lợi ở chỗ giữ chính không nghỉ. Tiểu tượng nói ở trên mà cứ lên thì tiêu hao, không còn giàu. Một bản dịch nói người này đã được hết điều mong mà vẫn đi lên, đây là con đường mù quáng, chỉ có sự đúng đắn mới cứu được. Có lúc đủ rồi thì nên biết dừng để xem lại.
4. Thăng trên lá số Hà Lạc: mọc từ gốc
Hai hào dương, bốn hào âm cho chặng tiên thiên dài 42 năm tuổi mụ. Quẻ hỗ là Lôi Trạch Quy Muội, theo bảng của site là việc không đúng vị, nên thận trọng trong hôn nhân, hợp tác. Đây là chi tiết khó nghe. Bên dưới sự đi lên có một lớp những mối quan hệ cần xem xét. Lên nhanh mà đứng sai chỗ thì không bền.
Nội quái Tốn thấm dần. Ngoại quái Khôn cho đất. Người mang quẻ có thể chăm chỉ, tiến bền, được cấp trên để ý. Điều nên soi là chỉ biết đi lên mà quên hỏi lên để làm gì. Hậu thiên có hướng khác nhau. Nguyên đường ở hào 1 thì hậu thiên là Thiên Địa Bĩ, hào 4. Nguyên đường ở hào 2 thì hậu thiên là Sơn Địa Bác, hào 5. Nguyên đường ở hào 3 thì hậu thiên là Thủy Địa Tỷ, hào 6, chọn người gắn bó. Nguyên đường ở hào 4 thì hậu thiên là Phong Lôi Ích, hào 1. Nguyên đường ở hào 5 thì hậu thiên là Phong Thủy Hoán, hào 2. Nguyên đường ở hào 6 thì hậu thiên là Phong Sơn Tiệm, hào 3. Xem thêm quẻ tiên thiên và quẻ hậu thiên.
- Công việc: tích kỹ năng nhỏ mỗi ngày là tinh thần của quẻ. Hãy tìm người dẫn dắt. Khi đường bỗng quá dễ như hào 3, nên tự kiểm tra lại.
- Tiền bạc: tích góp đều đặn hợp với lời bình. Đừng tăng rủi ro chỉ vì mọi thứ đang lên. Hào 6 nhắc đừng đuổi theo mục tiêu đã vượt nhu cầu thật.
- Tình cảm: quan hệ cũng lớn như cây, cần thời gian. Khi một người đi lên nhanh, hãy dành thời gian cho người bên cạnh.
- Sức khỏe: hành Mộc theo cách nói truyền thống gợi chú ý gan và gân cơ. Người đang lên dễ quên nghỉ. Hào 6 nói đến sự tiêu hao. Có dấu hiệu lạ thì đi khám. Lời này chỉ để tham khảo.
5. Câu hỏi thường gặp
Quẻ Thăng có nghĩa là sẽ được thăng chức?
Không thể khẳng định. Tên quẻ gợi đi lên, nhưng quẻ không biết công ty bạn quyết định gì. Hãy coi đây là gợi ý về cách làm, không phải lời hứa.
Vì sao đi lên lại dẫn đến Khốn?
Phần Tự Quái nói lên mãi không thôi thì khốn. Hào 6 tả rất rõ sự tiêu hao ấy. Ý là biết dừng đúng lúc.
Thăng có cần người đỡ không?
Lời quẻ nói gặp người lớn, bảng của site nói có người trên giúp đỡ. Bạn có thể lập lá số Hà Lạc để xem chặng vận của mình, và đọc như một góc tham khảo.