Văn khấn giỗ thường hằng năm: lễ vật, cách cúng
Giỗ thường cúng vào ngày mất hằng năm theo âm lịch, sau khi đã mãn tang, để tưởng nhớ ông bà, cha mẹ. Lễ gồm mâm cơm cúng, hương đèn, hoa tươi, rượu nước.
Thời điểm: Ngày giỗ hằng năm. Trang này có ý nghĩa lễ, lễ vật, các bước làm và bài văn khấn đầy đủ để anh chị đọc khi cúng. Bài văn khấn thuộc nhóm Giỗ chạp, phần mộ.
1. Ý nghĩa và phong tục khấn giỗ thường
Sau giỗ đầu và giỗ hết, ngày giỗ hằng năm được gọi là giỗ thường hay cát kỵ. Không còn tính chất tang chế, ngày giỗ thường là dịp con cháu tụ họp, nhớ ơn người đã khuất và giữ sợi dây gắn kết trong gia đình, dòng họ. Với nhiều nhà, giỗ ông bà còn là dịp hiếm hoi anh em họ hàng gặp mặt đông đủ.
Ngày giỗ tính theo âm lịch, đúng ngày mất. Nhiều gia đình miền Bắc làm lễ tiên thường vào hôm trước, thắp hương mời hương linh và báo với gia tiên. Hôm sau là chính giỗ, dâng mâm cỗ. Miền Nam gọi là đám giỗ, thường làm mâm cơm thịnh soạn, mời bà con lối xóm, có nơi gọi là ăn đám. Miền Trung cũng coi trọng giỗ, nhiều họ có lệ luân phiên giữa các chi.
Mâm cúng tùy điều kiện từng nhà. Có thể là mâm cỗ đầy đủ các món truyền thống, cũng có thể là mâm cơm gia đình với vài món người mất thích. Nhà theo đạo Phật có thể cúng chay. Ngày giỗ gần nhau trong năm, có dòng họ gộp giỗ để tiện cho con cháu.
Giỗ thường không cần to. Điều đáng giữ là sự đều đặn, nhớ ngày, thắp nén hương và kể cho con cháu nghe về người được giỗ, để thế hệ sau biết mình từ đâu đến.
2. Chuẩn bị lễ vật
- Mâm cơm cúng
- Hương, đèn
- Hoa tươi
- Rượu, nước
Lễ vật nhiều hay ít tùy điều kiện từng nhà. Sạch sẽ, gọn gàng và thành tâm là đủ.
3. Các bước làm lễ
- Dọn sạch nơi cúng, bày lễ ngay ngắn
- Thắp đèn, thắp hương số lẻ
- Đứng ngay ngắn, đọc văn khấn
- Vái ba vái, đợi hương tàn rồi hạ lễ
4. Bài văn khấn khấn giỗ thường
Chỗ để trong ngoặc vuông là phần anh chị điền: ngày tháng âm lịch, họ tên, địa chỉ.
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Gia tiên nội ngoại họ [ ], các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá Thúc Huynh Đệ, Cô Di Tỷ Muội cùng các vị hương linh trong gia tộc.
Hôm nay là ngày [ ] tháng [ ] năm [ ] âm lịch.
Tín chủ con là [họ tên], ngụ tại [địa chỉ].
Hôm nay là ngày giỗ của [họ tên người mất], con cháu sắm lễ dâng lên, nhớ ơn sinh thành dưỡng dục.
Cúi xin hương linh về hưởng lễ và phù hộ con cháu.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
5. Lưu ý khi cúng
- Làm giỗ vừa sức, mâm cơm gia đình cũng đủ thành tâm.
- Có thể làm sớm một hai ngày nếu trùng ngày bận.
- Đặt lịch nhắc ngày giỗ âm lịch để không quên.
- Hương, nến trên bàn thờ cần có người trông, nhất là khi đông khách.
6. Câu hỏi thường gặp
Ngày giỗ thường tính thế nào?
Tính theo ngày mất âm lịch. Năm nào có tháng nhuận, nhiều nhà vẫn làm theo tháng chính, tùy lệ gia đình.
Có cần cúng tiên thường hôm trước không?
Không bắt buộc. Đây là nếp của nhiều gia đình miền Bắc, nhà khác chỉ cúng một lần vào chính ngày giỗ.