Văn khấn giỗ hết, lễ đại tường: lễ vật, cách cúng
Giỗ hết, còn gọi là lễ đại tường, cúng vào ngày giỗ thứ hai sau khi mất, tùy lệ gia đình, đánh dấu mãn tang. Lễ gồm mâm cơm cúng, hương đèn, hoa tươi, rượu nước.
Thời điểm: Hai năm sau ngày mất, tùy lệ gia đình. Trang này có ý nghĩa lễ, lễ vật, các bước làm và bài văn khấn đầy đủ để anh chị đọc khi cúng. Bài văn khấn thuộc nhóm Giỗ chạp, phần mộ.
1. Ý nghĩa và phong tục khấn giỗ hết
Giỗ hết là lễ giỗ năm thứ hai sau ngày mất, nhiều nơi gọi là lễ đại tường. Theo nếp xưa, sau giỗ hết là lễ trừ phục, con cháu bỏ khăn tang, kết thúc thời gian để tang. Từ đó trở đi, ngày giỗ trở thành giỗ thường, gọi là cát kỵ, mang tính tưởng nhớ hơn là tang lễ.
Thời gian để tang và cách tính giỗ hết mỗi vùng mỗi khác. Có nơi tính tròn hai năm, có nơi tính hai mươi bảy tháng, có nhà rút ngắn theo hoàn cảnh. Ngày nay nhiều gia đình làm giỗ hết đúng ngày mất âm lịch của năm thứ hai, có nhà kết hợp làm lễ đốt đồ tang, dọn bàn thờ vong sang bàn thờ chung cùng gia tiên.
Mâm cúng giỗ hết tương tự giỗ đầu: xôi, gà, giò, canh, các món mặn hoặc mâm chay. Miền Bắc thường làm cỗ mời họ hàng. Miền Trung, miền Nam nhiều nhà nấu những món người mất ưa thích, có chè, bánh. Một số gia đình mời thầy cúng hoặc nhà sư làm lễ, nhiều nhà tự khấn.
Lễ giỗ hết khép lại thời gian tang chế, giúp người ở lại nhẹ lòng hơn và trở về nhịp sống thường. Gia đình nên làm vừa sức, giữ trang nghiêm và ấm cúng, tránh tốn kém quá mức.
2. Chuẩn bị lễ vật
- Mâm cơm cúng
- Hương, đèn
- Hoa tươi
- Rượu, nước
Lễ vật nhiều hay ít tùy điều kiện từng nhà. Sạch sẽ, gọn gàng và thành tâm là đủ.
3. Các bước làm lễ
- Dọn sạch nơi cúng, bày lễ ngay ngắn
- Thắp đèn, thắp hương số lẻ
- Đứng ngay ngắn, đọc văn khấn
- Vái ba vái, đợi hương tàn rồi hạ lễ
4. Bài văn khấn khấn giỗ hết
Chỗ để trong ngoặc vuông là phần anh chị điền: ngày tháng âm lịch, họ tên, địa chỉ.
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Gia tiên nội ngoại họ [ ], các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá Thúc Huynh Đệ, Cô Di Tỷ Muội cùng các vị hương linh trong gia tộc.
Hôm nay là ngày [ ] tháng [ ] năm [ ] âm lịch.
Tín chủ con là [họ tên], ngụ tại [địa chỉ].
Hôm nay là ngày giỗ hết của [họ tên người mất], con cháu sắm lễ dâng lên, mãn thời gian để tang.
Cúi xin hương linh an vui nơi cõi lành, phù hộ cả nhà thuận hòa.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
5. Lưu ý khi cúng
- Cách tính ngày giỗ hết tùy lệ gia đình, hỏi người lớn trong họ để thống nhất.
- Đốt đồ tang, vàng mã cần chậu đựng, nơi thoáng, xa nhà và có người trông.
- Làm lễ vừa sức, mời người thân gần gũi, không cần cỗ bàn linh đình.
- Có thể nhờ người lớn tuổi hướng dẫn việc chuyển bàn thờ vong sang bàn thờ chung.
6. Câu hỏi thường gặp
Giỗ hết là mấy năm sau khi mất?
Thường là ngày giỗ thứ hai sau khi mất. Một số nơi tính hai mươi bảy tháng hoặc theo lệ riêng của dòng họ.
Sau giỗ hết có gì khác?
Theo nếp xưa, sau giỗ hết là mãn tang. Từ năm sau, ngày giỗ trở thành giỗ thường hằng năm.