Phong thủy bàn thờ: vị trí đặt, chiều cao và điều nên tránh
Bàn thờ gia tiên nên đặt ở nơi trang nghiêm, sạch sẽ, cao hơn tầm đứng và có tường chắc phía sau. Quan niệm phổ biến là tránh đặt đối diện hay sát nhà vệ sinh, bếp, giường ngủ. Phong tục mỗi vùng và mỗi gia đình khác nhau, nên bạn nên hỏi người lớn trong nhà trước khi thay đổi.
1. Ý nghĩa của bàn thờ
Với người Việt, bàn thờ thể hiện lòng biết ơn tổ tiên. Vì vậy sự thành tâm và sạch sẽ được coi trọng hơn đồ thờ đắt tiền. Phong thủy chỉ là một lớp tham khảo về vị trí. Bạn có thể đọc thêm bài phong thủy là gì.
2. Vị trí đặt bàn thờ
| Nên | Nên tránh |
|---|---|
| Phòng riêng hoặc góc trang trọng, ít người qua lại | Đối diện hoặc chung vách nhà vệ sinh |
| Lưng tựa tường chắc | Lưng tựa cửa sổ, tường mỏng |
| Nơi sáng vừa, thoáng | Sát bếp, ngay dưới máy lạnh |
| Khoảng trống phía trước để thắp hương | Đối diện giường ngủ, dưới xà ngang |
Hướng bàn thờ thường được xét theo tuổi gia chủ, giống cách xem hướng nhà theo tuổi. Có nơi lại chọn theo hướng nhà. Nếu nhà đã có thông lệ, bạn nên giữ theo gia đình.
3. Chiều cao và cách sắp xếp
Bàn thờ thường đặt cao hơn người đứng một chút, để việc thắp hương được trang trọng mà vẫn thuận tay. Một số nơi dùng thước Lỗ Ban để chọn kích thước. Bạn có thể tham khảo, nhưng không có con số bắt buộc cho mọi nhà.
- Bát hương đặt chính giữa, chắc chắn.
- Di ảnh và đồ thờ sắp gọn, không chồng chất.
- Hoa quả thay khi còn tươi, tránh để héo lâu.
- Cách bày cụ thể tùy phong tục từng vùng.
4. Bàn thờ trong căn hộ nhỏ
Căn hộ thường không có phòng thờ. Nhiều gia đình dùng bàn thờ treo trên tường chịu lực, đặt ở phòng khách hoặc một góc yên tĩnh. Khi khoan treo, bạn nên kiểm tra đường điện nước trong tường.
Nếu không tránh được hoàn toàn nhà vệ sinh hay bếp, bạn hãy chọn vị trí xa nhất có thể và giữ khu vực đó sạch.
5. An toàn khi thắp hương
- Không để đèn dầu, nến cháy khi không có người ở nhà.
- Giữ rèm, giấy và hoa khô cách xa nguồn lửa.
- Dùng đèn thờ điện đúng loại, kiểm tra dây thường xuyên.
- Mở cửa cho thoáng vì khói hương trong phòng kín không tốt.
6. Những tình huống khó ở nhà Việt
Ít nhà có đủ điều kiện như trong sách. Bảng dưới đây gom các ca hay được hỏi. Cột giữa ghi quan niệm, cột cuối ghi việc làm được ngay mà không cần sửa nhà.
| Ca thường gặp | Quan niệm | Làm được ngay |
|---|---|---|
| Tầng trên là nhà vệ sinh của hàng xóm | Nhiều người ngại, nhưng căn hộ khó tránh | Xem trần có vết thấm không, chọn vị trí lệch khỏi khu đó. Một số nhà gắn thêm tấm gỗ nhỏ phía trên bàn thờ cho yên tâm |
| Bàn thờ dưới gầm cầu thang | Có nơi kiêng vì người đi lại phía trên, có nơi chấp nhận khi nhà quá hẹp | Nếu còn chỗ khác thì dời. Nếu không, giữ khu đó khô, sáng, không chất đồ |
| Trên đầu có xà ngang | Thường được khuyên tránh | Dịch sang một bên xà. Ở nhà thuê, bạn dùng kệ đứng để dễ xê dịch |
| Sau tường là bếp hoặc nhà tắm | Nên tránh tựa vào vách này | Sờ thử tường xem có nóng hay ẩm không. Nếu bị ẩm, nên chống thấm trước |
| Thờ ở tầng trên cùng nhà ống | Được xem là chỗ cao ráo, yên tĩnh | Mái tôn có thể rất nóng. Ông bà yếu chân khó lên năm tầng, nên cả nhà cần bàn lại |
Nếu dời bàn thờ khỏi gầm thang, bài phong thủy cầu thang gợi ý khu vực này còn dùng được vào việc gì.
7. Khi mỗi người nói một kiểu
Bàn thờ là chuyện dễ gây tranh luận trong gia đình, vì phong tục và phong thủy đôi khi đi hai ngả.
- Về hướng: cách thứ nhất xét theo tuổi người đứng tên chủ nhà. Cách thứ hai theo hướng nhà. Cách thứ ba giữ hướng mà gia đình đã đặt nhiều đời. Chưa có cách nào được xem là chuẩn chung.
- Về tầng: miền này chuộng tầng cao nhất, nhà khác lại đặt ở phòng khách để tiện cúng hằng ngày. Điều cần cân nhắc là ai sẽ lo việc thắp hương.
- Về thờ hai bên nội ngoại: có nhà thờ chung một bàn, có nhà tách riêng bát hương, có nhà chỉ thờ một bên. Việc này nên hỏi bậc cao tuổi trong họ.
Nếu vẫn chưa thống nhất, nhiều nhà giữ nguyên chỗ cũ tới khi cả nhà đồng ý. Thay đổi vội thường làm người lớn buồn, điều này đáng tránh hơn một hướng chưa đẹp. Khi chọn căn để ở, bạn có thể đọc thêm phong thủy căn hộ chung cư để nghĩ trước chỗ thờ.
8. Bảng kiểm định kỳ cho bàn thờ
- Mặt bàn có chắc, có bị lung lay khi lau không?
- Giá treo còn siết chặt, tường quanh giá có nứt không? Nếu nghi ngờ, hãy gọi thợ.
- Ổ điện cho đèn thờ có bám tàn hương, có nóng không?
- Trần phía trên có ám khói đen hay vết ẩm không?
- Quạt hoặc gió có thổi tàn hương bay ra không?
- Lọ hoa còn nước sạch, trái cây còn tươi chứ?
Câu hỏi thường gặp về phong thủy bàn thờ
Chuyển bàn thờ cần chọn ngày không?
Nhiều gia đình có chọn ngày và làm lễ xin phép. Bạn có thể xem ngày tốt nhập trạch khi chuyển cùng dịp về nhà mới, và hỏi người lớn trong nhà về nghi thức.
Có nên đặt bàn thờ ở phòng ngủ không?
Quan niệm phổ biến là nên tránh. Nếu nhà chỉ có một phòng, bạn có thể dùng vách hoặc rèm để tách riêng khu vực thờ.
Bàn thờ Thần Tài có giống bàn thờ gia tiên không?
Không. Bàn thờ Thần Tài thường đặt thấp, gần cửa, theo tục riêng của người buôn bán.
Ở nhà thuê có nên lập bàn thờ không?
Tùy gia đình. Có người lập nhỏ để tiện ngày giỗ, có người về quê thắp hương. Nếu lập, bạn nên báo chủ nhà trước, dùng tủ thấp hoặc kệ đứng và tránh để lại vết khói trên tường.
Bàn thờ nhỏ có bị coi là thiếu lễ không?
Thường là không. Với căn hộ chật, một bàn gọn được lau dọn đều đặn vẫn thể hiện sự tưởng nhớ. Bạn chỉ cần bày vừa đủ với diện tích đang có.
Lời kết
Điều quan trọng nhất của bàn thờ là lòng thành và sự sạch sẽ. Vị trí, hướng và kích thước chỉ là gợi ý, nên hãy kết hợp với phong tục gia đình. Mọi nội dung chỉ để tham khảo.
Bài văn khấn liên quan: Văn khấn lễ 49 ngày, Văn khấn cầu an khi ốm đau, Văn khấn gia tiên ngày rằm, mùng một. Xem đủ ở trang văn khấn các ngày trong năm.