Quẻ Lôi Thủy Giải: ý nghĩa cởi gỡ và sáu hào

05/11/2026

Lôi Thủy Giải, quẻ số 40, là thời cởi gỡ. Sấm và mưa đến, cây cỏ nứt vỏ nảy mầm. Việc gỡ được rồi nên nhanh chóng ổn định, khoan dung. Lời quẻ có một lời khuyên rất thực tế: hết việc thì về, còn việc thì làm cho sớm. Sáu hào cho thấy gỡ xong nạn lớn vẫn còn việc nhỏ khó hơn, là gỡ những thứ bám vào chính mình.

1. Sấm mưa đến, cây nứt vỏ

Chấn (Lôi) giữ thượng quái, Khảm (Thủy) giữ hạ quái. Lời giải thích nói hiểm mà động, động mà thoát khỏi hiểm, đó là Giải. Khác với Thủy Sơn Kiển dừng lại trước hiểm, ở đây sức động đã ra khỏi chỗ hiểm.

Phần Tự Quái nói vật không thể khó mãi, nên sau Kiển là Giải, và giải thích chữ Giải là sự chậm lại, nới ra. Nó còn nói nới ra thì tất có chỗ mất, nên tiếp theo là Sơn Trạch Tổn. Ngay trong lúc nhẹ người, sách đã nhắc một điều đáng lo.

Trên lá số, quẻ mang hành Mộc, thuộc cung Chấn ở bậc nhị thế.

Về kỹ thuật, quẻ có hai hào dương, bốn hào âm. Chỉ hào 6 đắc vị. Có hai cặp ứng: hào 1 với hào 4, hào 2 với hào 5. Hào 2 và hào 5 đắc trung. Hầu hết hào không đúng chỗ. Đó là hình ảnh của lúc vừa thoát nạn, mọi thứ chưa về vị trí.

2. Hết việc thì về, còn việc thì sớm

Lời quẻ nói lợi tây nam. Không còn chỗ phải đi thì quay về là tốt. Có việc phải đi thì đi sớm là tốt. Chú giải cổ nói không còn nạn để cứu thì giữ yên, có nạn thì phải cứu nhanh. Một bản dịch đọc vế đầu là trở lại nếp cũ. Bản khác đọc là sự trở về mang lại điều tốt.

Đây là lời khuyên rất có ích sau một cơn khủng hoảng. Nhiều người đã xong việc mà vẫn tiếp tục hành động vì quen căng thẳng. Có người lại để việc còn dang dở quá lâu. Quẻ tách hai trường hợp này ra.

Lời giải thích dẫn hình ảnh rất đẹp. Trời đất cởi mở thì sấm mưa nổi lên. Sấm mưa nổi lên thì trăm loài cây cỏ đều nứt vỏ. Lời bình của quẻ đưa ý ấy vào cách đối xử. Người quân tử tha lỗi, khoan tội. Chú giải cổ nói cả hai đều mang ý nới ra. Sau một thời căng thẳng, xử nặng quá sẽ giữ cái nút mãi không gỡ.

3. Sáu hào: gỡ từ ngoài vào trong

Hào 1 là lời ngắn nhất: không lỗi. Một bản dịch nói hào yếu ở đầu, được hào 4 mạnh ứng lại nên bù đắp được. Sau nạn, không làm gì sai đã là tốt.

Hào 2 có hình ảnh cáo và tên vàng. Chú giải cổ đọc cáo là thứ ẩn nấp, vàng là mực giữa, tên là sự thẳng. Một bản dịch đọc cáo là những kẻ không xứng đáng. Cũng bản ấy ghi lại rằng Chu Hy nói ông không hiểu được biểu tượng của hào này. Có cách hiểu khác nhau như vậy, nên bài chỉ giữ ý chính: dọn những thứ lén lút bằng cách ngay thẳng.

Hào 3 có câu nổi tiếng. Vừa gánh vác vừa ngồi xe thì tự gọi giặc đến. Phần Hệ Từ bàn rất rõ. Gánh là việc của người nhỏ, xe là đồ của người quân tử. Người nhỏ mà ngồi đồ của người quân tử thì kẻ trộm nghĩ đến chuyện cướp. Để của lộ ra là dạy người ta ăn trộm. Tiểu tượng nói tự mình gây ra thì trách ai. Lúc vừa thoát khó, khoe của hay ngồi vào chỗ chưa xứng là lỗi rất dễ mắc.

Hào 4 nói gỡ ngón chân cái thì bạn mới đến. Các nguồn đọc khác nhau. Một bản dịch nói ngón chân là hào 1, người này phải gỡ khỏi mối quan hệ thấp đó. Chú giải cổ nói phải gỡ chỗ dựa vào hào 3 rồi mới có bạn tin. Dịch giả còn nói ông không rõ người bạn là ai. Có cách hiểu khác nhau, nhưng ý chung là bỏ một thói dựa dẫm thì người đáng tin mới đến.

Hào 5 là chỗ tiểu nhân lui. Một bản dịch đọc là người cầm quyền gỡ được cái có hại, và kẻ nhỏ cũng đổi cách sống mà tin theo. Bản khác nhấn vào việc tự gỡ mình. Tiểu tượng chỉ nói tiểu nhân lui.

Hào 6 là hình ảnh kết. Vị công bắn con chim cắt trên tường cao. Phần Hệ Từ giải: chim là con mồi, cung tên là đồ dùng, bắn là người. Người quân tử giữ sẵn tài trong mình, đợi thời mà động, nên ra tay là có được. Tiểu tượng nói để gỡ cái trái đạo. Đây là việc cuối, cần chuẩn bị và chọn thời.

4. Giải trên lá số Hà Lạc: nhẹ người mà đừng lơi

Hai hào dương, bốn hào âm cho chặng tiên thiên dài 42 năm tuổi mụ. Quẻ hỗ là Thủy Hỏa Ký Tế, theo bảng của site là đã xong, mọi thứ vào vị trí, giữ gìn thành quả, phòng biến cuối. Đây là lời nhắc hợp với lúc nhẹ người. Bên dưới sự cởi gỡ là yêu cầu giữ cho chắc.

Nội quái Khảm từng trải. Ngoại quái Chấn có sức khởi. Người mang quẻ có thể giỏi xử lý lúc rối, dễ tha thứ, biết làm lại. Điều nên soi là thả lỏng quá sớm. Hậu thiên có hướng khác nhau. Nguyên đường ở hào 1 thì hậu thiên là Trạch Lôi Tùy, hào 4. Nguyên đường ở hào 2 thì hậu thiên là Địa Lôi Phục, hào 5, phục hồi từ từ. Nguyên đường ở hào 3 thì hậu thiên là Phong Lôi Ích, hào 6. Nguyên đường ở hào 4 thì hậu thiên là Thủy Địa Tỷ, hào 1, chọn người để gắn bó. Nguyên đường ở hào 5 thì hậu thiên là Thủy Trạch Tiết, hào 2, biết giới hạn. Xem thêm quẻ tiên thiên và quẻ hậu thiên.

• Công việc: sau khi xong đợt khó, hãy tự hỏi còn việc gì dang dở. Còn thì làm ngay. Hết rồi thì cho cả nhóm nghỉ. Xử lý lỗi cũ của người khác nên nhẹ tay khi không có hại lớn.
• Tiền bạc: vừa thoát nợ là lúc dễ tiêu mạnh. Hào 3 nhắc đừng phô của, đừng sống quá sức. Giữ lại một phần để làm khoản phòng xa.
• Tình cảm: sau một lần cãi nhau lớn, tha thứ không có nghĩa là quên. Hãy nói rõ rồi để việc đó qua đi. Hào 4 gợi việc bỏ một mối dựa dẫm không lành mạnh.
• Sức khỏe: hành Mộc theo cách nói truyền thống gợi chú ý gan và gân cơ. Sau thời căng thẳng, cơ thể cần thời gian hồi lại. Có dấu hiệu lạ thì đi khám. Lời này chỉ để tham khảo.

5. Câu hỏi thường gặp

Có quẻ Giải có nghĩa là hết khó?

Không thể khẳng định. Quẻ mô tả thời cởi gỡ, còn việc của bạn có gỡ xong chưa tùy hoàn cảnh. Hào 3 và hào 4 cho thấy vẫn có thể sinh chuyện mới.

Tha lỗi có phải bỏ qua mọi sai trái?

Không hẳn. Cùng trong quẻ có hào 6 bắn chim cắt, tức vẫn có việc phải xử lý. Quẻ chỉ nhắc đừng giữ không khí căng thẳng khi không cần.

Vì sao gọi Giải là chậm lại?

Phần Tự Quái giải chữ này bằng chữ nới ra, thong thả. Nó đối với sự căng ở Kiển. Bạn có thể lập lá số Hà Lạc để xem thời này rơi vào đâu trong vận của mình, và đọc như một góc tham khảo.