Quẻ Phong Lôi Ích: ý nghĩa tăng thêm và sáu hào

05/11/2026

Phong Lôi Ích, quẻ số 42, là thời tăng thêm. Gió và sấm giúp sức cho nhau. Tăng thêm, được lợi, thời tốt để làm việc lớn và giúp người. Chỗ khác thường của quẻ là hướng đi của cái lợi: bớt trên thêm dưới thì dân vui. Quẻ tốt thật, nhưng hào cuối lại rất cứng. Người chỉ nghĩ đến phần thêm cho mình thì không ai thêm cho nữa, mà còn có kẻ đánh.

1. Gió và sấm

Tốn (Phong) giữ thượng quái, Chấn (Lôi) giữ hạ quái. Lời giải thích nói bớt trên thêm dưới, dân vui không bờ bến. Từ trên hạ xuống dưới, đạo ấy rất sáng. Đây là chiều ngược với quẻ Tổn.

Phần Tự Quái nói bớt mãi không thôi thì tất được thêm, nên sau Sơn Trạch Tổn là Ích. Hai quẻ là đảo của nhau. Nó cũng nói thêm mãi không thôi thì tất vỡ ra, nên tiếp theo là Trạch Thiên Quải. Ngay trong thời được lợi, sách đã đặt một giới hạn.

Phần Hệ Từ gọi Ích là chỗ đức được dồi dào và dùng để dấy lên điều lợi. Nó còn nói người xưa làm cày bừa, dạy thiên hạ, là lấy ý từ quẻ này.

Trên lá số, quẻ mang hành Mộc, thuộc cung Tốn ở bậc tam thế.

Về kỹ thuật, quẻ có ba hào dương, ba hào âm. Bốn hào 1, 2, 4, 5 đắc vị. Đủ ba cặp ứng: hào 1 với hào 4, hào 2 với hào 5, hào 3 với hào 6. Hào 2 và hào 5 vừa đắc vị vừa đắc trung. Cấu trúc rất đẹp, hợp với một quẻ tốt.

2. Thấy điều tốt thì theo, có lỗi thì sửa

Lời quẻ có hai ý: lợi có chỗ đi, lợi vượt sông lớn. Lời giải thích nói động mà thuận thì ngày càng tiến không giới hạn. Trời ban, đất sinh, cái lợi không có hướng cố định. Mọi đạo tăng thêm đều đi cùng thời.

Câu cuối rất quan trọng. Tổn đi cùng thời, Ích cũng đi cùng thời. Có thời được làm việc lớn, không phải mãi mãi.

Lời bình của quẻ đưa chữ tăng thêm vào chính người đọc. Gió và sấm. Người quân tử thấy điều tốt thì theo, có lỗi thì sửa. Đây là phần tăng thêm chắc chắn nhất, vì nó không phụ thuộc thời vận bên ngoài.

3. Sáu hào: nhận thêm và cho đi

Hào 1 ở chỗ thấp mà được làm việc lớn. Tiểu tượng nói người dưới vốn không gánh việc nặng. Một bản dịch đọc là hào mạnh mà thấp, tưởng như chưa xứng. Nhờ thời thuận và hào 4 ứng lại nên được làm, và thành công lớn sẽ xóa đi sự liều. Chú giải cổ nói phải được thời được vị mới làm. Lời hào vì vậy khá chặt: rất tốt thì mới không lỗi.

Hào 2 lặp lại hình ảnh mười cặp rùa ở hào 5 của quẻ Tổn. Tiểu tượng nói cái lợi đến từ bên ngoài. Chú giải cổ nói nó không gọi mà tự đến. Lời hào đòi giữ chính lâu dài. Lợi đến dễ thì càng cần giữ lâu.

Hào 3 là hào lạ nhất. Được thêm bằng việc dữ. Có hai hướng đọc. Chú giải cổ đọc là đem cái lợi ra dùng vào việc cứu nạn, không vì riêng mình. Một bản dịch đọc là chính điều dữ trở thành lời răn, đưa người ta đến chỗ tốt. Có cách hiểu khác nhau như vậy. Cả hai đều đòi lòng thành và đi mực giữa. Lời hào cũng có hình ảnh cầm ngọc khuê đến báo với công, tức việc phải được làm công khai.

Hào 4 có chuyện dời nước. Một bản chép dùng chữ khác cho nước. Một bản dịch ghi rằng việc dời đô khá thường xảy ra thời cổ, nên đây là bước đi lớn của người gần vua. Khổng Dĩnh Đạt lấy ví dụ nhà Chu dời sang đông. Trong đời thường, ý có thể giữ là khi có sự dịch chuyển lớn, người giữ mực giữa sẽ được tin và được nhờ.

Hào 5 là lời đẹp nhất. Có lòng thành muốn làm ơn thì không cần hỏi, vẫn rất tốt. Chú giải cổ dùng cụm làm ơn mà không phí. Tiểu tượng nói được chí lớn. Người thực lòng muốn giúp không cần xem bói về việc đó.

Hào 6 đổi hẳn. Không ai thêm cho, có kẻ đánh, lòng không bền, xấu. Phần Hệ Từ dẫn hào này với một đoạn rất rõ. Người quân tử yên thân rồi mới động, bình tâm rồi mới nói, gắn bó rồi mới cầu. Động lúc nguy thì dân không theo. Nói lúc sợ thì dân không đáp. Không có tình mà đòi thì dân không cho. Không ai cho thì kẻ hại đến. Một bản dịch đọc là người này chỉ lo phần mình, quên người bên dưới.

4. Ích trên lá số Hà Lạc: có phần thì chia

Ba hào dương, ba hào âm cho chặng tiên thiên dài 45 năm tuổi mụ. Quẻ hỗ là Sơn Địa Bác, theo bảng của site là bóc mòn, suy giảm, nên yên tĩnh giữ gốc. Đây là chi tiết rất đáng để ý. Bên trong thời tăng thêm có một lớp bóc mòn. Điều này hợp với hào 6 của quẻ. Không để ý đến gốc thì cái thêm không bền.

Nội quái Chấn có sức khởi. Ngoại quái Tốn lan rộng. Người mang quẻ có thể nhiệt tình, có nhiều cơ hội, thích giúp người. Điều nên soi là coi được lợi là chuyện đương nhiên. Hậu thiên đổi theo hào. Nguyên đường ở hào 1 thì hậu thiên là Địa Phong Thăng, hào 4. Nguyên đường ở hào 2 thì hậu thiên là Trạch Phong Đại Quá, hào 5. Nguyên đường ở hào 3 thì hậu thiên là Hỏa Phong Đỉnh, hào 6. Nguyên đường ở hào 4 thì hậu thiên là Lôi Thiên Đại Tráng, hào 1. Nguyên đường ở hào 5 thì hậu thiên là Lôi Sơn Tiểu Quá, hào 2. Nguyên đường ở hào 6 thì hậu thiên là Lôi Thủy Giải, hào 3. Xem thêm quẻ tiên thiên và quẻ hậu thiên.

• Công việc: thời thuận hợp với việc mở rộng, nhận vai lớn hơn. Hãy chia phần thành quả cho người cùng làm. Người được nâng đỡ thường là người sẽ đỡ bạn sau này.
• Tiền bạc: đừng xem lúc thuận là mãi mãi. Giữ phần gốc, chia bớt phần lợi. Quẻ không nói về khoản đầu tư cụ thể nào, nên mọi quyết định vẫn cần dựa trên số liệu thật.
• Tình cảm: lòng thành muốn làm ơn của hào 5 rất hợp với gia đình. Cho đi mà không chờ người khác tính sổ.
• Sức khỏe: hành Mộc theo cách nói truyền thống gợi chú ý gan và gân cơ. Thời nhiều việc dễ quên nghỉ. Lời bình về sửa lỗi có thể áp dụng cho một thói quen xấu. Lời này chỉ để tham khảo.

5. Câu hỏi thường gặp

Quẻ Ích có phải chắc chắn có lộc?

Không ai khẳng định được. Đây là khuynh hướng của quẻ, và lời hào 6 cho thấy cùng quẻ vẫn có kết cục xấu. Kết quả tùy việc bạn làm.

Vì sao thêm cho người dưới lại là Ích?

Vì lời giải thích tính cái lợi theo chiều đi xuống. Người dưới được thêm thì cả cộng đồng khỏe hơn. Đây là một ý rất rõ của quẻ.

Hào 6 nhắc điều gì?

Nhắc đừng chỉ nghĩ đến phần mình. Phần Hệ Từ nói nếu không gắn bó trước thì không ai đáp lại. Bạn có thể lập lá số Hà Lạc để xem chặng vận của mình, và đọc như một góc tham khảo.