Quẻ Trạch Sơn Hàm: ý nghĩa cảm ứng và sáu hào
Trạch Sơn Hàm, quẻ số 31, là quẻ của cảm ứng. Đầm ở trên núi, cái mềm ở trên, cái cứng ở dưới. Lấy chân thành đối đãi thì tình cảm và hợp tác đều tốt. Quẻ mở đầu phần sau của Chu Dịch và nói về chuyện nam nữ. Sáu hào đi từ ngón chân lên đến miệng lưỡi, như một cuộc cảm động lan dần trong thân thể. Càng lên cao, lời hào càng nhắc rằng động mà không chân thật thì chưa phải cảm.
1. Đầm trên núi
Đoài (Trạch) giữ thượng quái, Cấn (Sơn) giữ hạ quái. Lời giải thích nói ngay: Hàm là cảm. Cái mềm ở trên, cái cứng ở dưới, hai khí cảm ứng để cùng nhau. Cấn là dừng, Đoài là vui. Dừng mà vui, người nam hạ mình dưới người nữ. Vì vậy lời quẻ tốt.
Quẻ đứng đầu phần sau của Chu Dịch. Phần Tự Quái mở đầu đoạn này bằng chuỗi có trời đất rồi có muôn vật, có muôn vật rồi có nam nữ. Hàm và Lôi Phong Hằng là cặp đảo của nhau. Một quẻ là lúc cảm, một quẻ là lúc giữ lâu.
Một bản dịch tỏ ý nghi ngờ việc gắn quẻ với chuyện vợ chồng ngay từ đầu. Dù sao ý cảm ứng vẫn là phần chắc chắn. Lời quẻ có nói đến cưới vợ, còn lời giải thích mở rộng sang trời đất và lòng người.
Trên lá số, quẻ mang hành Kim, thuộc cung Đoài ở bậc tam thế.
Về kỹ thuật, quẻ có ba hào dương, ba hào âm. Bốn hào 2, 3, 5, 6 đắc vị. Đủ ba cặp ứng: hào 1 với hào 4, hào 2 với hào 5, hào 3 với hào 6. Đây là cấu trúc rất hợp với chủ đề cảm ứng. Mỗi hào đều có người đáp lại.
2. Trống lòng để nhận người
Lời quẻ gọn: hanh thông, lợi giữ chính, lấy vợ thì tốt. Lời giải thích mở rộng rất đẹp. Trời đất cảm nhau mà muôn vật sinh. Thánh nhân cảm lòng người mà thiên hạ hòa bình. Nhìn cái mà một vật cảm được thì thấy tình của nó.
Lời bình của quẻ cho một việc rất cụ thể. Trên núi có đầm. Người quân tử để lòng trống mà nhận người. Lòng đầy định kiến thì không ai vào được. Đây có lẽ là lời khuyên dễ dùng nhất của quẻ.
3. Sáu hào: từ ngón chân đến lưỡi
| Hào | Tên hào | Hình ảnh | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| 1 | Sơ Lục | Cảm ở ngón chân cái | Chí hướng ra ngoài, mới chỉ nhúc nhích. Lời hào không ghi tốt xấu. |
| 2 | Lục Nhị | Cảm ở bắp chân | Vội đi thì xấu. Ở yên thì tốt. |
| 3 | Cửu Tam | Cảm ở đùi | Chỉ đi theo người khác. Tiến thì đáng tiếc. |
| 4 | Cửu Tứ | Tâm ý tới lui không yên | Giữ chính thì tốt, hết hối. Không yên thì chỉ bạn bè theo. |
| 5 | Cửu Ngũ | Cảm ở vùng lưng trên | Không hối, nhưng chí chưa sâu. |
| 6 | Thượng Lục | Cảm ở hàm, má, lưỡi | Chỉ còn nói. Lời hào không ghi tốt xấu. |
Hào 1 đến hào 3 cho thấy ba bộ phận không tự đi được. Ngón chân động mà người chưa đi. Bắp chân chỉ đi theo bàn chân. Đùi đi theo người khác. Một bản dịch đọc các hào này là sự vội vàng hành động theo cảm xúc. Lời khuyên ở hào 2 đáng nhớ: ở yên thì tốt. Tiểu tượng nói thuận thì không hại. Người mới rung động chưa cần quyết định lớn.
Hào 4 không nói đến bộ phận nào. Theo một bản dịch, người ta hiểu đây là chỗ của tâm, nhưng đó là cách đọc truyền thống, không có trong chữ của lời hào. Lời hào nói nếu tâm ý cứ đi đi lại lại thì chỉ bạn bè mới theo ý bạn. Các bản dịch hơi khác nhau. Một bản đọc là người ta chỉ theo những gì bạn cố ý nghĩ tới. Bản khác đọc là ảnh hưởng không ra ngoài nhóm bạn. Phần Hệ Từ dẫn đúng câu này và hỏi lại: thiên hạ có gì phải lo nghĩ, vì muôn đường cùng về một mối. Ý có thể giữ là cố tính toán để lay động người khác thì sức ảnh hưởng rất hẹp.
Hào 5 có một chữ các nguồn hiểu khác nhau. Một bản dịch đọc là gáy. Bản khác đọc là phần thịt dọc sống lưng phía sau tim. Chú giải cổ giải là vùng trên tim, dưới miệng. Có cách hiểu khác nhau về vị trí cụ thể. Ý chung thì khá gần: đây là chỗ khó lay động, nên cảm chưa sâu, nhưng cũng không có gì phải hối. Tiểu tượng nói chí ở phần ngọn.
Hào 6 lên đến hàm, má, lưỡi. Tiểu tượng nói chỉ là đưa miệng ra nói. Một bản dịch đọc là ảnh hưởng chỉ còn là nói nhiều và nịnh. Lời hào không phán xấu. Nó chỉ tả sự việc, và điều đó đã đủ để bạn tự suy nghĩ.
4. Hàm trên lá số Hà Lạc: rung động và chân thành
Ba hào dương, ba hào âm cho chặng tiên thiên dài 45 năm tuổi mụ. Quẻ hỗ là Thiên Phong Cấu, theo bảng của site là gặp gỡ bất ngờ, cảnh giác với điều tưởng nhỏ mà lớn dần. Đây là chi tiết rất hợp. Bên dưới sự cảm động là những cuộc gặp không báo trước. Sự rung động đầu tiên chưa nói lên nhiều điều.
Nội quái Cấn giữ. Ngoại quái Đoài vui. Người mang quẻ có thể nhạy với người khác, ấm áp nhưng có điểm dừng. Điều nên soi là để cảm xúc lúc đó dẫn đường. Hào Nguyên đường đổi nhiều. Nguyên đường ở hào 2 thì hậu thiên là Phong Trạch Trung Phu, hào 5, hướng lòng tin chân thành. Nguyên đường ở hào 5 thì hậu thiên là Sơn Lôi Di, hào 2, nuôi dưỡng. Nguyên đường ở hào 3 thì hậu thiên là Địa Trạch Lâm, hào 6. Nguyên đường ở hào 6 thì hậu thiên là Sơn Thiên Đại Súc, hào 3, đi vào tích lũy. Bạn có thể đọc thêm bài hào Nguyên đường.
- Công việc: hợp với việc cần cảm được khách hàng, đồng đội. Hãy lắng nghe trước khi trình bày. Hào 6 nhắc rằng lời hay không thay được việc thật.
- Tiền bạc: quyết định theo cảm hứng dễ sai, như hào 2. Nếu cảm thấy bị cuốn vào một lời mời chào, hãy ở yên một thời gian rồi xem lại.
- Tình cảm: đây là phần đúng chủ đề nhất. Lời quẻ về cưới hỏi là tốt, nhưng không có nghĩa là ai gặp quẻ cũng sắp cưới. Sáu hào gợi đi chậm, chân thành, đừng cố tính toán để được yêu.
- Sức khỏe: hành Kim theo cách nói truyền thống gợi chú ý hô hấp và da. Người nhạy cảm cũng nên chú ý tâm trạng. Khi lo âu kéo dài, hãy gặp người có chuyên môn. Lời này chỉ để tham khảo.
5. Câu hỏi thường gặp
Quẻ Hàm có phải báo sắp có người yêu?
Không thể suy ra như vậy. Lời quẻ có nhắc đến lấy vợ, nhưng chủ đề là cảm ứng nói chung. Quẻ không nói được ai, lúc nào. Hãy xem đây là tham khảo văn hóa.
Vì sao quẻ tốt mà hào 2 lại xấu?
Vì cảm là tốt, còn vội đi theo cảm thì không. Cùng lời hào ấy có chữ ở yên thì tốt. Tức là quẻ không cấm rung động, mà nhắc bạn đợi xem nó có thật không.
Hàm khác Hằng thế nào?
Hàm là lúc hai bên cảm nhau. Hằng là chuyện giữ được lâu. Phần Tự Quái nói đạo vợ chồng không thể không lâu, nên sau Hàm là Hằng. Bạn có thể lập lá số Hà Lạc để xem hai quẻ này trong vận của mình, và dùng như một góc tham khảo.