Quẻ Thuần Tốn (Tốn vi Phong): ý nghĩa thuận theo và sáu hào

Thuần Tốn, trên lá số ghi là Tốn vi Phong, quẻ số 57, là thời thuận theo như gió. Gió nối tiếp gió, nhẹ mà đi khắp nơi. Mềm mỏng thấm dần, nên theo người có tài đức. Sức của Tốn không ở cú đẩy mạnh mà ở sự liên tục. Quẻ cũng rất rõ về mặt trái: mềm đến mức chui xuống gầm giường thì mất luôn cái rìu của mình. Thuận theo chỉ tốt khi người ta vẫn còn biết mình là ai.
1. Gió nối tiếp gió
Tốn (Phong) giữ thượng quái, Tốn (Phong) giữ hạ quái. Lời bình gọi là gió theo gió. Lời giải thích nói hai lần Tốn để nhắc lại mệnh lệnh. Một lần gió chưa đủ. Phải nói lại, làm lại, để ý ấy thấm vào.
Phần Tự Quái nói người đi đường không có chỗ dung thân, nên sau Hỏa Sơn Lữ là Tốn, và Tốn là vào. Nó nói vào rồi thì vui, nên tiếp theo là Đoài vi Trạch, quẻ đảo của Tốn. Đổi hết âm dương thì được Chấn vi Lôi.
Phần Hệ Từ nhắc quẻ này ba lần. Nó nói Tốn là phép tắc của đức. Tốn cân nhắc được mà kín đáo. Tốn dùng để làm việc theo quyền biến. Như vậy quẻ không chỉ nói về sự nhường.
Trên lá số, quẻ mang hành Mộc và là quẻ thuần của cung Tốn.
Về kỹ thuật, quẻ có bốn hào dương, hai hào âm. Ba hào 3, 4, 5 đắc vị. Quẻ không có cặp ứng. Hào 2 và hào 5 đắc trung. Một hào âm ở dưới mỗi quái, thuận theo các hào dương phía trên. Lời giải thích nói các hào mềm đều thuận theo cái cứng.
2. Hanh thông nhỏ, nên gặp người lớn
Lời quẻ nói hanh thông nhỏ. Lợi có chỗ đi. Lợi gặp người lớn. Chú giải cổ nói trên dưới đều thuận thì mệnh lệnh mới đi được, nhưng toàn thuận thì sự thông chỉ có hạn, nên cần người lớn. Một bản dịch nói vì sao hanh thông chỉ ở mức nhỏ chưa được giải thích đủ, và nhóm biên soạn đời Khang Hy có cách giải khác mà chỉ đúng một phần.
Người thuận theo cần một hướng để thuận. Vì thế lời quẻ nhắc gặp người lớn. Gió không có hướng thì chỉ là xáo động.
Lời bình của quẻ nói về cách làm việc. Người quân tử nhắc lại mệnh lệnh và thực hiện việc. Một thông báo gửi một lần thường chưa đủ. Sự kiên nhẫn trong truyền đạt chính là sức của quẻ.
3. Sáu hào: mềm đến đâu là vừa
| Hào | Tên hào | Hình ảnh | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| 1 | Sơ Lục | Tiến rồi lui | Lợi sự bền của người lính. |
| 2 | Cửu Nhị | Ở dưới giường, dùng thầy cúng, thầy ghi chép | Tốt, không lỗi. |
| 3 | Cửu Tam | Thuận lặp lại | Đáng tiếc. |
| 4 | Lục Tứ | Săn được ba loại | Hối mất, có công. |
| 5 | Cửu Ngũ | Đầu không tốt, cuối tốt | Trước ngày canh ba ngày, sau ba ngày. Tốt. |
| 6 | Thượng Cửu | Ở dưới giường, mất rìu | Giữ thế thì xấu. |
Hào 1 tiến rồi lui, không quyết được. Tiểu tượng nói chí nghi. Một bản dịch nói hào yếu nên thiếu sức và thiếu quyết đoán. Lời hào đưa ra một thuốc rất rõ: sự bền của người lính. Người quá mềm cần tập cho mình một chút kỷ luật.
Hào 2 ở dưới giường. Các bản dịch đọc khác nhau. Một bản đọc là đi tìm thứ gì đó ẩn trong góc tối, nhờ người xem bói, thầy trừ tà rất nhiều. Chú giải cổ nói quá thuận, nhưng dùng vào việc thần linh chứ không dùng vào uy thế, nên tốt. Có cách hiểu khác như vậy. Ý có thể giữ là tìm ra cái ẩn đòi hỏi công phu. Một bản dịch nói việc dùng bói toán ở đây là niềm tin của người viết. Bài này không khuyên bạn đi tìm thầy cúng.
Hào 3 thuận lặp đi lặp lại. Chú giải cổ đọc là nhăn mặt mà thuận, chí bị khuất. Một bản dịch đọc là phải gắng sức lặp đi lặp lại mới tiến được. Tiểu tượng nói chí cùng. Người luôn đồng ý mà không vui trong lòng, đến một lúc sẽ cạn.
Hào 4 đẹp. Hối mất, đi săn được ba loại. Chú giải cổ và một bản dịch đều giải ba loại là dùng cho lễ tế, cho khách, và cho bếp. Người mềm mà ở đúng chỗ, phụ giúp người trên, đem lại được kết quả cho cả ba nơi.
Hào 5 là hào chủ. Giữ chính thì tốt, hối mất, không gì không lợi. Đầu chưa tốt, cuối tốt. Trước ngày canh ba ngày, sau ngày canh ba ngày. Một bản dịch đọc là báo trước ba ngày khi thay đổi, xem lại sau ba ngày. Chú giải cổ đọc chữ canh là nhắc lại mệnh lệnh, cho dân biết trước. Khảo chứng ghi lại rằng cách giải này bị một số học giả nghi ngờ. Có cách hiểu khác như vậy. Ý chung rất dễ dùng: thay đổi thì báo trước, xong thì xem lại.
Hào 6 lại ở dưới giường. Lần này mất rìu, giữ thế thì xấu. Một bản dịch nói đây là Tốn bị đẩy đến quá đà. Chú giải cổ nói thuận quá mức nên mất sự quyết đoán. Rìu là công cụ để quyết. Dịch giả theo nhóm biên soạn đời Khang Hy đổi một chữ trong bản. Người nhường đến mức không còn quyết được gì cho mình thì hết phương.
4. Tốn trên lá số Hà Lạc: mềm mà có hướng
Bốn hào dương, hai hào âm cho chặng tiên thiên dài 48 năm tuổi mụ. Quẻ hỗ là Hỏa Trạch Khuê, theo bảng của site là chia lìa, trái ý, nên tìm điểm chung để hòa giải. Chi tiết này khá sâu. Dưới vẻ đồng ý nhẹ nhàng có thể là một sự khác ý chưa được nói ra.
Nội quái và ngoại quái đều là gió. Người mang quẻ có thể khéo léo, dễ hòa nhập, biết thuyết phục từ từ. Điều nên soi là nói có mà trong lòng nói không. Hậu thiên có hướng khác nhau. Nguyên đường ở hào 1 thì hậu thiên là Thiên Phong Cấu, hào 4. Nguyên đường ở hào 2 thì hậu thiên là Sơn Phong Cổ, hào 5. Nguyên đường ở hào 3 thì hậu thiên là Thủy Phong Tỉnh, hào 6. Nguyên đường ở hào 4 thì hậu thiên là Phong Thiên Tiểu Súc, hào 1. Nguyên đường ở hào 5 thì hậu thiên là Phong Sơn Tiệm, hào 2. Nguyên đường ở hào 6 thì hậu thiên là Phong Thủy Hoán, hào 3. Xem thêm quẻ tiên thiên và quẻ hậu thiên.
- Công việc: thay đổi nên được báo trước và nhắc lại. Hãy tìm người có tài đức để học theo. Nếu bạn hay do dự như hào 1, hãy tự đặt hạn chót.
- Tiền bạc: tích dần từng ít một hợp với quẻ. Đừng ký điều mình không muốn chỉ vì ngại từ chối. Hào 6 nhắc giữ quyền quyết định trên tiền của mình.
- Tình cảm: sự nhẹ nhàng rất đáng quý. Nhưng người luôn nhường cũng cần được hỏi: bạn muốn gì? Nói thật một cách mềm mỏng tốt hơn im lặng.
- Sức khỏe: hành Mộc theo cách nói truyền thống gợi chú ý gan và gân cơ. Những thói quen nhỏ lặp lại có sức lớn. Có việc cần khám, hãy đến bác sĩ chứ đừng trông vào cúng bái. Lời này chỉ để tham khảo.
5. Câu hỏi thường gặp
Quẻ Tốn có bảo phải nghe theo người khác?
Không hẳn. Lời quẻ nói gặp người lớn, tức theo người có đức. Hào 6 cho thấy thuận quá thì xấu.
Trước ngày canh ba ngày là ngày nào?
Đó là cách nói của sách cổ. Các nguồn giải khác nhau. Đừng dùng nó để chọn ngày thật.
Mềm mỏng có phải yếu đuối?
Phần Hệ Từ gọi Tốn là phép tắc của đức, không phải sự yếu. Bạn có thể lập lá số Hà Lạc để xem chặng vận của mình, và đọc như một góc tham khảo.