Ngũ hành cục trong tử vi là gì? Bảng tra 5 cục
Ngũ hành cục là một chỉ số của lá số tử vi, gồm 5 loại: Thủy nhị Cục, Mộc tam Cục, Kim tứ Cục, Thổ ngũ Cục và Hỏa lục Cục. Cục được xác định từ can năm sinh và vị trí cung Mệnh. Con số trong tên cục là tuổi bắt đầu đại vận đầu tiên, và cũng là đầu vào để tìm sao Tử Vi. Cục không phải điểm số nên không có cục nào cao hơn cục nào.
1. Ngũ hành cục là gì?
Trong ô giữa lá số có một dòng ghi tên cục, ví dụ Thủy nhị Cục. Dòng này dễ bị bỏ qua vì trông giống một thông tin phụ. Thật ra đây là mắt xích kỹ thuật quan trọng. Không có cục thì không an được 14 chính tinh, cũng không tính được đại vận.
Tên mỗi cục gồm hai phần. Phần đầu là hành, phần sau là một con số. Năm cục và con số đi kèm như sau.
| Tên cục | Hành | Số cục | Tuổi khởi đại vận | Vị trí Tràng Sinh |
|---|---|---|---|---|
| Thủy nhị Cục | Thủy | 2 | 2 tuổi | Thân |
| Mộc tam Cục | Mộc | 3 | 3 tuổi | Hợi |
| Kim tứ Cục | Kim | 4 | 4 tuổi | Tỵ |
| Thổ ngũ Cục | Thổ | 5 | 5 tuổi | Thân |
| Hỏa lục Cục | Hỏa | 6 | 6 tuổi | Dần |
Các con số này là quy ước cố định của tử vi. Nhị, tam, tứ, ngũ, lục lần lượt là 2, 3, 4, 5, 6.
2. Cách xác định cục
Cục không tính theo năm sinh đơn thuần. Nó dựa vào hai dữ liệu: can năm sinh và địa chi của cung Mệnh. Các bước như sau.
- Bước 1: Xác định can của ô chứa cung Mệnh. Can các ô được tính theo can năm sinh bằng phép Ngũ Hổ Độn, bắt đầu từ ô Dần.
- Bước 2: Ghép can của ô đó với địa chi của ô để ra một cặp can chi.
- Bước 3: Tra nạp âm của cặp can chi vừa ghép. Hành của nạp âm đó là hành của cục.
Ví dụ một người sinh năm Canh Ngọ, có cung Mệnh ở Dậu. Năm Canh thì ô Dần mang can Mậu, tức Mậu Dần. Đếm tiếp qua Kỷ Mão, Canh Thìn, Tân Tỵ, Nhâm Ngọ, Quý Mùi, Giáp Thân, ta đến Ất Dậu. Ất Dậu có nạp âm Tuyền Trung Thủy, hành Thủy. Vậy lá số này là Thủy nhị Cục.
3. Bảng tra nhanh ngũ hành cục
Không cần tính từng bước, bạn có thể tra bảng dưới. Hàng là can năm sinh, cột là địa chi của cung Mệnh. Bảng này được đối chiếu với kết quả thuật toán trên Tracuutuvi.
| Can năm | Tý, Sửu | Dần, Mão | Thìn, Tỵ | Ngọ, Mùi | Thân, Dậu | Tuất, Hợi |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Giáp, Kỷ | Thủy 2 | Hỏa 6 | Mộc 3 | Thổ 5 | Kim 4 | Hỏa 6 |
| Ất, Canh | Hỏa 6 | Thổ 5 | Kim 4 | Mộc 3 | Thủy 2 | Thổ 5 |
| Bính, Tân | Thổ 5 | Mộc 3 | Thủy 2 | Kim 4 | Hỏa 6 | Mộc 3 |
| Đinh, Nhâm | Mộc 3 | Kim 4 | Hỏa 6 | Thủy 2 | Thổ 5 | Kim 4 |
| Mậu, Quý | Kim 4 | Thủy 2 | Thổ 5 | Hỏa 6 | Mộc 3 | Thủy 2 |
Nhìn bảng sẽ thấy hai điều. Một là cục đi theo từng cặp ô liền nhau, ví dụ Tý và Sửu luôn cùng cục. Hai là cùng một năm sinh nhưng cung Mệnh khác nhau sẽ cho cục khác nhau. Đó là lý do giờ sinh ảnh hưởng đến cục.
4. Cục dùng để làm gì trên lá số?
4.1. Quyết định tuổi khởi đại vận
Số cục là tuổi bắt đầu của giai đoạn 10 năm đầu tiên, tính ở cung Mệnh. Người Thủy nhị Cục có đại vận đầu từ 2 đến 11 tuổi, sau đó 12 đến 21 tuổi. Người Hỏa lục Cục đi từ 6 đến 15 tuổi, rồi 16 đến 25 tuổi. Vì vậy các mốc chuyển vận của mỗi người khác nhau.
4.2. Tìm vị trí sao Tử Vi
Số cục kết hợp với ngày sinh âm lịch sẽ xác định sao Tử Vi nằm ở ô nào. Từ sao Tử Vi mới an tiếp được 13 chính tinh còn lại. Như vậy, đổi cục là có thể đổi vị trí của toàn bộ 14 chính tinh.
4.3. Đặt điểm khởi vòng Tràng Sinh
Vòng 12 sao Tràng Sinh, Mộc Dục, Quan Đới và tiếp tục, khởi từ một ô cố định theo cục. Ô đó được ghi ở cột cuối bảng đầu bài. Chiều đi của vòng phụ thuộc vào âm dương năm sinh và giới tính.
5. Quan hệ giữa cục và bản mệnh
Lá số có hai hành dễ gây lẫn: hành của bản mệnh và hành của cục. Trên site, dòng Cục có thêm một chú thích về quan hệ giữa hai hành này.
| Chú thích | Ví dụ | Cách hiểu thường gặp |
|---|---|---|
| Cục sinh Bản Mệnh | Cục Mộc, mệnh Hỏa | Được nâng đỡ, được xem là thuận |
| Cục hòa Bản Mệnh | Cục Thổ, mệnh Thổ | Cùng hành, cân bằng |
| Bản Mệnh sinh Cục | Cục Kim, mệnh Thổ | Phải cho đi, tốn sức để xây dựng |
| Bản Mệnh khắc Cục | Cục Thủy, mệnh Thổ | Tự xoay xở, chủ động nhưng nhiều nỗ lực |
| Cục khắc Bản Mệnh | Cục Hỏa, mệnh Kim | Hoàn cảnh gây áp lực, cần kiên trì |
Một số người ví bản mệnh như người đi, cục như môi trường người đó sống. Cách ví này giúp dễ nhớ, nhưng không có quy ước bắt buộc. Quan hệ này chỉ là một chi tiết. Nó không đủ để đánh giá cả lá số. Lá số trong ví dụ trên có mệnh Lộ Bàng Thổ, Thủy nhị Cục, nên ghi là Bản Mệnh khắc Cục.
6. Phân biệt cục với bản mệnh
| Tiêu chí | Bản mệnh | Cục |
|---|---|---|
| Tính từ | Can chi năm sinh | Can năm và cung Mệnh |
| Số loại | 30 nạp âm, gom thành 5 hành | 5 cục |
| Người cùng năm sinh | Giống nhau | Có thể khác nhau |
| Phụ thuộc giờ sinh | Không | Có, qua vị trí cung Mệnh |
| Vai trò chính | Cho biết mệnh gì | Dùng để tính toán an sao, tính vận |
7. Những hiểu nhầm thường gặp
- Hỏa lục Cục cao hơn Thủy nhị Cục: số cục chỉ là số tuổi, không phải thứ bậc.
- Khởi vận muộn là kém may: tuổi khởi đại vận chỉ là mốc chia giai đoạn, không phải chậm hay nhanh trong đời thực.
- Người mệnh Kim thì có Kim tứ Cục: hai thứ tính khác nhau và thường không trùng.
- Cục cho biết tính cách: một số sách gán tính chất cho từng cục, nhưng phần tính cách chủ yếu đọc qua sao ở cung Mệnh.
Nhiều người luận vẫn dùng tính chất ngũ hành của cục để bàn về môi trường sống hay nhịp phát triển. Đó là góc nhìn tham khảo, có mức độ khác nhau tùy trường phái.
8. Câu hỏi thường gặp về ngũ hành cục
Làm sao biết mình thuộc cục nào?
Cách nhanh nhất là lập lá số và xem dòng Cục ở ô giữa. Muốn tự tra, bạn cần biết can năm sinh và địa chi của cung Mệnh, rồi dò trong bảng tra nhanh ở trên.
Cục có đổi theo thời gian không?
Không. Cục được tính một lần từ dữ liệu sinh và giữ nguyên cả đời. Trong đại vận, người ta có thể xét thêm hành của cung vận, nhưng cục gốc không đổi.
Nếu không biết giờ sinh thì có biết cục không?
Không chắc. Giờ sinh quyết định cung Mệnh, cung Mệnh quyết định cục. Vì cục đi theo cặp ô, hai giờ liền kề đôi khi vẫn cùng một cục, nhưng không phải lúc nào cũng vậy. Bạn nên thử lập vài lá số theo khung giờ khả dĩ để so sánh.
Đọc thêm: Mệnh và Cục sinh khắc, khởi đại vận từ tuổi nào.