Cung phi là gì? Cách tính nam nữ và bảng tra theo năm sinh

Cung phi là một trong tám quẻ của bát quái, tính từ năm sinh âm lịch và giới tính. Đây là con số gốc của phép Bát Trạch trong phong thủy, dùng để chia người thành Đông tứ mệnh và Tây tứ mệnh. Cung phi không phải cung Mệnh trên lá số tử vi. Hai người cùng năm sinh nhưng khác giới thường có cung phi khác nhau.
1. Cung phi là gì?
Bát Trạch là một phép xem nhà trong phong thủy. Phép này ghép tám quẻ với tám hướng. Mỗi người được gán một quẻ, gọi là cung phi. Một số nơi gọi là cung mệnh bát trạch hay cung phi bát trạch. Khi đọc tài liệu, bạn cần chú ý vì chữ "cung mệnh" ở đây không cùng nghĩa với cung Mệnh của tử vi.
Tám quẻ gồm Khảm, Khôn, Chấn, Tốn, Càn, Đoài, Cấn và Ly. Trong đó Khảm, Ly, Chấn, Tốn thuộc Đông tứ mệnh. Càn, Khôn, Cấn, Đoài thuộc Tây tứ mệnh.
2. Cách tính cung phi cho nam và nữ
Cách phổ biến ở Việt Nam dùng hai số cuối của năm sinh âm lịch. Trước hết bạn cộng hai số đó lại. Nếu tổng lớn hơn 9 thì cộng tiếp các chữ số cho đến khi còn một số. Gọi số này là n.
| Năm sinh | Nam | Nữ |
|---|---|---|
| 1900 đến 1999 | 10 trừ n | 5 cộng n |
| 2000 đến 2099 | 9 trừ n | 6 cộng n |
Nếu kết quả lớn hơn 9 thì cộng các chữ số lại. Nếu kết quả bằng 0 thì lấy 9. Sau đó đổi số ra quẻ.
| Số | Quẻ | Hành | Nhóm |
|---|---|---|---|
| 1 | Khảm | Thủy | Đông tứ mệnh |
| 2 | Khôn | Thổ | Tây tứ mệnh |
| 3 | Chấn | Mộc | Đông tứ mệnh |
| 4 | Tốn | Mộc | Đông tứ mệnh |
| 5 | Nam là Khôn, nữ là Cấn | Thổ | Tây tứ mệnh |
| 6 | Càn | Kim | Tây tứ mệnh |
| 7 | Đoài | Kim | Tây tứ mệnh |
| 8 | Cấn | Thổ | Tây tứ mệnh |
| 9 | Ly | Hỏa | Đông tứ mệnh |
Số 5 không có quẻ riêng vì nằm ở trung cung, nên phải quy về một quẻ khác.
2.1. Ba ví dụ
- Năm 1985: 8 cộng 5 bằng 13, cộng tiếp thành 4. Nam: 10 trừ 4 bằng 6, là Càn. Nữ: 5 cộng 4 bằng 9, là Ly.
- Năm 1977: 7 cộng 7 bằng 14, cộng tiếp thành 5. Nam: 10 trừ 5 bằng 5, quy về Khôn. Nữ: 5 cộng 5 bằng 10, cộng lại thành 1, là Khảm.
- Năm 2009: 0 cộng 9 bằng 9. Nam: 9 trừ 9 bằng 0, lấy 9, là Ly. Nữ: 6 cộng 9 bằng 15, cộng lại thành 6, là Càn.
3. Bảng tra cung phi theo năm sinh
Cung phi lặp lại sau mỗi 9 năm, nên bạn có thể tra nhanh theo chín nhóm dưới đây. Bảng đã được tính lại bằng script cho từng năm từ 1900 đến 2099. Kết quả khớp với cách đếm vòng 9 năm truyền thống. Năm trong bảng là năm âm lịch.
| Năm sinh âm lịch | Nam | Nữ |
|---|---|---|
| 1954, 1963, 1972, 1981, 1990, 1999, 2008, 2017, 2026 | Khảm | Cấn |
| 1955, 1964, 1973, 1982, 1991, 2000, 2009, 2018, 2027 | Ly | Càn |
| 1956, 1965, 1974, 1983, 1992, 2001, 2010, 2019, 2028 | Cấn | Đoài |
| 1957, 1966, 1975, 1984, 1993, 2002, 2011, 2020, 2029 | Đoài | Cấn |
| 1958, 1967, 1976, 1985, 1994, 2003, 2012, 2021, 2030 | Càn | Ly |
| 1959, 1968, 1977, 1986, 1995, 2004, 2013, 2022, 2031 | Khôn | Khảm |
| 1960, 1969, 1978, 1987, 1996, 2005, 2014, 2023, 2032 | Tốn | Khôn |
| 1961, 1970, 1979, 1988, 1997, 2006, 2015, 2024, 2033 | Chấn | Chấn |
| 1962, 1971, 1980, 1989, 1998, 2007, 2016, 2025, 2034 | Khôn | Tốn |
Hãy chú ý người sinh trước Tết. Ví dụ ngày 20/01/1990 dương lịch vẫn thuộc năm âm 1989. Nam sinh ngày này có cung phi là Khôn, không phải Khảm. Nữ là Tốn, không phải Cấn. Bạn có thể kiểm tra năm âm lịch tại lịch vạn niên.
4. Cung phi khác cung Mệnh tử vi thế nào?
Đây là chỗ người mới hay nhầm nhất. Ba khái niệm sau đều có chữ "mệnh" hoặc "cung", nhưng thuộc ba hệ khác nhau.
| Tiêu chí | Cung phi | Cung Mệnh tử vi | Bản mệnh nạp âm |
|---|---|---|---|
| Thuộc môn | Phong thủy Bát Trạch | Tử vi đẩu số | Can chi, nạp âm |
| Dữ liệu cần | Năm sinh, giới tính | Tháng sinh âm lịch, giờ sinh | Năm sinh |
| Kết quả | Một trong 8 quẻ | Một trong 12 ô địa chi | Một trong 30 nạp âm |
| Nam, nữ cùng năm | Thường khác nhau | Giới tính không ảnh hưởng | Giống nhau |
| Dùng để | Xét hướng nhà, hướng bàn làm việc | Đọc tính cách và các lĩnh vực đời sống | Xem màu, xem tuổi |
Lấy một người nam sinh ngày 15/03/1990 dương lịch, giờ Ngọ làm ví dụ minh họa. Cung phi là Khảm. Cung Mệnh trên lá số Tracuutuvi nằm ở Dậu. Bản mệnh là Lộ Bàng Thổ. Ba kết quả này không mâu thuẫn. Chúng trả lời ba câu hỏi khác nhau. Về nạp âm, bạn đọc thêm bài ngũ hành nạp âm.
5. Chỗ các nguồn ghi khác nhau
- Số 5 của nam: đa số nguồn quy về Khôn, nữ quy về Cấn. Tài liệu tiếng Anh về Kua number cũng dùng quy ước đó. Tuy nhiên có trang tiếng Việt ghi nam là Càn. Bài này theo cách phổ biến là Khôn.
- Mốc đổi năm: đa số bài tiếng Việt dùng năm âm lịch, đổi tại Tết. Một số người học phong thủy lấy tiết Lập Xuân. Người sinh sát đầu năm nên thử cả hai.
- Cách viết công thức: có bản cộng cả bốn chữ số của năm sinh rồi rút về một số. Nam lấy 11 trừ số đó, nữ lấy 4 cộng số đó. Cách này cho kết quả giống bảng trên, chỉ khác cách diễn đạt.
Nếu hai trang cho kết quả lệch nhau, bạn hãy kiểm tra lần lượt ba điểm trên trước khi kết luận trang nào sai.
6. Dùng cung phi vào việc gì?
Ứng dụng chính là chọn hướng. Mỗi nhóm Đông tứ mệnh, Tây tứ mệnh có bốn hướng được xem là tốt. Danh sách hướng và cách đo có ở bài hướng nhà theo tuổi, nên bài này không nhắc lại. Khi gia đình có nhiều người, thường lấy cung phi của người chủ gia đình làm chính. Đây chỉ là một tiêu chí tham khảo.
7. Câu hỏi thường gặp về cung phi
Vợ chồng khác nhóm Đông, Tây có sao không?
Rất nhiều cặp khác nhóm. Điều này không nói lên hạnh phúc hay không. Nó chỉ làm việc chọn hướng nhà phải cân nhắc thêm. Mối quan hệ còn phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố thực tế.
Cung phi có thay đổi theo năm không?
Không. Cung phi gắn với năm sinh và giới tính, nên cố định suốt đời. Thứ thay đổi theo năm là vận khí của nhà trong các phép khác.
Lá số tử vi có dùng cung phi không?
Không. Lá số tử vi tính bằng năm, tháng, ngày, giờ sinh âm lịch và giới tính. Cung phi là dữ liệu của phép Bát Trạch, không tham gia vào việc an sao.
Lời kết
Cung phi là quẻ theo năm sinh và giới tính, dùng cho phong thủy. Cung Mệnh là ô trên lá số, dùng cho tử vi. Khi tính cung phi, bạn cần dùng đúng năm âm lịch và nhớ quy ước của số 5. Muốn xem cung Mệnh của mình, bạn hãy lập lá số. Nội dung trong bài chỉ để tham khảo, không thay thế việc xét an toàn, kết cấu và điều kiện thực tế của ngôi nhà.