Cách đọc tờ lịch âm: ngày, can chi, trực, sao, giờ tốt

06/11/2026

Một tờ lịch âm thường có ngày dương, thứ, ngày tháng âm, can chi của năm, tháng, ngày, cùng tiết khí, trực, sao, giờ hoàng đạo và tuổi xung. Bạn đọc từ trên xuống: trước hết xác định ngày âm, rồi can chi, rồi tới các mục chọn ngày. Mỗi cuốn lịch in các mục hơi khác nhau, nhưng cách đọc giống nhau.

1. Vì sao tờ lịch lại nhiều chữ như vậy?

Tờ lịch treo tường của người Việt không chỉ để xem hôm nay ngày mấy. Nó gộp hai hệ lịch và một số phép chọn ngày vào một tờ giấy nhỏ. Lớp đầu là ngày tháng. Lớp thứ hai là can chi. Lớp thứ ba là các gợi ý theo phong tục.

Nhiều người chỉ nhìn số lớn và số nhỏ. Điều đó đủ cho việc hằng ngày. Khi cần cúng giỗ, chọn ngày hay hỏi can chi, bạn sẽ cần đọc thêm những dòng còn lại. Trang lịch vạn niên trên site cũng trình bày các lớp này, chỉ khác là bạn bấm để xem.

2. Các mục thường có trên một tờ lịch

Có lịch in thêm hướng xuất hành, ngày kỵ, danh ngôn hoặc tên ngày lễ. Có lịch rút gọn, chỉ giữ ngày âm và can chi. Vì thế đừng lo nếu tờ của bạn thiếu vài dòng.

3. Đọc thử một ngày cụ thể

Lấy ngày 07/11/2026. Dữ liệu dưới đây chạy từ thuật toán của Tracuutuvi.

Bạn thấy trực Khai lặp lại hai ngày. Đó không phải lỗi in. Ngày 07/11/2026 là ngày giao sang tiết Lập Đông, tháng tiết đổi nên trực của hôm đó trùng với hôm trước. Bài thập nhị trực giải thích kỹ hơn.

4. Ba điểm dễ đọc nhầm

Tháng can chi và tháng tiết

Tờ lịch ghi "tháng Mậu Tuất" là gọi tên tháng âm. Nhưng các phép như trực, bát tự lại dùng tháng tiết khí, đổi tại ngày giao tiết. Vì thế sau ngày 07/11/2026, tháng âm vẫn là tháng Tuất đến hết 08/11, còn tháng tiết đã sang Hợi. Bạn có thể đọc thêm bài 24 tiết khí.

Tháng đủ và tháng thiếu

Tháng âm chỉ có 29 hoặc 30 ngày, và không theo một quy luật cố định kiểu tháng lẻ, tháng chẵn. Nếu người mất vào ngày 30 mà năm đó tháng thiếu, mỗi gia đình có cách xử lý riêng. Nhiều nhà cúng vào ngày cuối của tháng đó.

Chữ "nhuận"

Nếu tờ lịch ghi "tháng 5 nhuận", đó là tháng thêm vào năm đó. Năm 2028 có tháng 5 nhuận theo lịch của site. Ngày giỗ trong tháng nhuận thường vẫn tính theo tháng chính, nhưng cách làm có thể khác nhau. Xem thêm bài tháng nhuận, năm nhuận âm lịch.

5. Vì sao lịch các nơi có khi khác nhau?

Ngày âm và can chi hầu như giống nhau trên lịch Việt Nam, vì đều theo quy tắc của múi giờ UTC+7. Nếu một ngày âm bị lệch, bạn hãy kiểm tra xem lịch đó có phải lịch tính theo giờ Bắc Kinh không. Bài đổi ngày âm sang dương có nói về điểm này.

Phần chọn ngày thì khác nhiều hơn. Trực có thể lệch ở các ngày sát tiết, nếu lịch đổi theo tháng âm thay vì tháng tiết. Sao tốt xấu và ngày kỵ tùy bảng mà nhà in dùng. Vì vậy khi hai tờ lịch khác nhau ở dòng này, bạn đừng vội kết luận tờ nào sai.

6. Đọc tờ lịch để làm gì trong đời thường?

• Cúng rằm, mùng một: chỉ cần nhìn ngày âm. Bài các ngày lễ âm lịch có bảng lễ trong năm.
• Nhớ ngày giỗ: ghi theo ngày và tháng âm, rồi tra sang ngày dương của năm cần xem.
• Chọn ngày việc lớn: đọc cả trực, sao, tuổi xung, không chỉ nhìn nhãn ngày.
• Biết thời tiết theo mùa: tiết khí vẫn là lời nhắc hay cho nghề nông và chuyện ăn mặc.

7. Câu hỏi thường gặp về tờ lịch âm

Số nhỏ trên tờ lịch là gì?

Đó thường là ngày âm lịch. Ở ô đầu tháng, lịch hay ghi thêm số tháng, ví dụ 1/10 là mùng 1 tháng 10.

Tháng Giêng và tháng Chạp là tháng nào?

Tháng Giêng là tháng 1 âm lịch, tháng Chạp là tháng 12 âm lịch. Tháng 11 âm lịch có nơi gọi là tháng Một.

Lịch trên điện thoại có đủ các mục này không?

Tùy ứng dụng. Bạn có thể xem đủ các lớp ở trang xem ngày.

Tờ lịch ghi ngày tốt thì có nên tin?

Đó là thông tin tham khảo theo tập tục. Bạn nên đọc thêm các lớp khác và đặt điều kiện thực tế lên trước.

Lời kết

Đọc được tờ lịch âm là bạn đã nắm được phần lớn kiến thức nền về ngày tháng truyền thống. Bạn cứ đi từ ngày, đến can chi, rồi đến các mục chọn ngày. Những phần còn lại có thể học dần khi cần. Nội dung trong bài chỉ để tham khảo.