Văn khấn cúng cô hồn rằm tháng 7 và mùng 2, 16 hằng tháng
Cúng cô hồn, còn gọi là cúng chúng sinh, là lễ bố thí thức ăn cho những vong linh không người thờ cúng. Lễ lớn nhất vào dịp rằm tháng Bảy âm lịch, năm 2027 là Thứ Hai 16/8/2027. Nhiều nhà buôn bán còn cúng vào mùng 2 và 16 âm lịch hằng tháng. Mâm cúng đặt ngoài sân hoặc trước cửa, gồm cháo trắng, gạo muối, bỏng ngô, khoai, bánh kẹo, nước và hương.
Thời điểm: Dịp rằm tháng Bảy (Thứ Hai 16/8/2027), và mùng 2, 16 âm lịch hằng tháng với nhà buôn bán. Trang này có ý nghĩa lễ, lễ vật, các bước cúng ngoài trời và bài văn khấn đầy đủ để anh chị đọc khi cúng. Bài văn khấn thuộc nhóm văn khấn các ngày trong năm.
1. Ý nghĩa và phong tục cúng cô hồn
Cô hồn, theo cách hiểu dân gian, là những người đã khuất mà không còn ai hương khói: người mất xa quê, mất trong chiến tranh, thiên tai, hay không có con cháu. Cúng cho họ là một hình thức bố thí, tức cho đi mà không mong nhận lại. Gốc của tục này là lòng thương người, mở rộng sự tưởng nhớ ra ngoài phạm vi gia đình mình.
Dịp lớn nhất là tháng Bảy âm lịch, trùng với ngày xá tội vong nhân và mùa Vu Lan. Dân gian kể rằng đây là lúc các vong linh được về dương thế, nên nhiều nhà bày một mâm nhỏ ngoài trời. Năm 2027, tháng Bảy âm kéo dài từ Thứ Hai 2/8 đến Thứ Ba 31/8/2027, rằm rơi vào Thứ Hai 16/8. Không nhất thiết phải cúng đúng ngày rằm. Có nhà cúng từ mùng 2, có nhà cúng ngày 14, có nhà đợi cuối tuần cho tiện. Thường người ta cúng vào buổi chiều, lúc nắng đã dịu.
Ngoài tháng Bảy, nhiều nhà buôn bán, nhất là ở miền Nam, có lệ cúng vào mùng 2 và 16 âm lịch hằng tháng. Họ quan niệm đây là cách làm phúc, mong buôn bán thuận hòa, quanh quán xá yên ổn. Có nhà kết hợp cúng Thần Tài, Thổ Địa trong nhà và cúng cô hồn ngoài cửa cùng ngày. Đây là tục riêng của từng nhà, không phải ai cũng làm.
Ở Nam Bộ, sau khi cúng xong, gia chủ thường để trẻ em và người trong xóm tới lấy bánh trái, tiền lẻ trên mâm, gọi là giành đồ cúng hay giật cô hồn. Người ta tin đồ cúng được lấy hết thì càng vui, coi như lễ đã được nhận. Ngoài Bắc ít có tục này, đồ cúng thường được rải ra hoặc chia cho người qua đường.
Cần nói rõ: đây là tín ngưỡng dân gian, giữ vì lòng thương và nếp xưa. Tháng Bảy không phải tháng đáng sợ, và không cúng cũng không có gì phải lo. Nhà nào thấy hợp thì làm, làm theo khả năng của mình.
2. Chuẩn bị lễ vật
- Cháo trắng nấu loãng, múc ra nhiều chén nhỏ hoặc vài cốc giấy
- Một đĩa gạo và một đĩa muối, có nhà trộn chung
- Bỏng ngô, bỏng gạo, khoai lang hoặc khoai mì luộc, mía tiện khúc
- Bánh kẹo, hoa quả nhỏ dễ chia
- Nước sạch, có nhà thêm vài ly nước ngọt
- Hương, nến; quần áo giấy và tiền vàng nhỏ nếu nhà có lệ
Mâm cúng cô hồn thường dùng đồ chay, đồ khô, món nhỏ dễ chia. Không cần làm cỗ mặn hay mâm to. Nhiều nhà chọn tiền lẻ, bánh gói sẵn để sau lễ phát cho trẻ con, như vậy vừa sạch vừa không phí.
3. Các bước làm lễ
- Chọn chỗ ngoài sân, trước cửa hoặc vỉa hè trước nhà, thoáng và không cản lối đi. Không bày mâm cô hồn trên bàn thờ gia tiên hay trong nhà.
- Bày lễ trên mâm hoặc bàn nhỏ, chén cháo xếp vòng ngoài, gạo muối ở giữa.
- Thắp hương. Nhiều nhà cắm một nắm hương trên mâm và vài nén rải ra các phía.
- Đọc văn khấn.
- Đợi hương cháy gần hết, rải gạo muối ra xung quanh, hóa vàng mã nếu có.
- Phát bánh kẹo cho trẻ em, chia đồ cúng hoặc để mọi người tới lấy theo tục địa phương.
4. Bài văn khấn cúng cô hồn
Chỗ để trong ngoặc vuông là phần anh chị điền: ngày tháng âm lịch, họ tên, địa chỉ. Cúng mùng 2, 16 hằng tháng có thể dùng cùng bài này.
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Con kính lạy Đức Phật A Di Đà, Đức Quán Thế Âm Bồ Tát, Đức Địa Tạng Vương Bồ Tát.
Con kính lạy Ngài Tiêu Diện Đại Sĩ cùng các vị Tôn thần cai quản trong xứ này.
Hôm nay là ngày [ ] tháng [ ] năm [ ] âm lịch.
Tín chủ con là [họ tên], ngụ tại [địa chỉ].
Tín chủ con thành tâm sắm sửa cháo trắng, gạo muối, bánh trái, nước sạch, bày ra trước cửa để thí thực cho các vong linh cô hồn không nơi nương tựa, không người thờ cúng.
Kính mời các vị già trẻ, gái trai, những người mất nơi đất khách, mất vì tai nạn, binh đao, những hương linh lâu ngày không ai nhắc tới, xin cùng về thụ hưởng lễ vật, đừng phân biệt, đừng tranh giành.
Cúi xin nương nhờ ánh sáng của chư Phật, chư Bồ Tát mà sớm được siêu thoát, bớt khổ, an lành.
Tín chủ con lòng thành dâng cúng, cúi xin chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
5. Lưu ý khi cúng
- Chọn chỗ bày lễ không chắn lối đi, không lấn ra lòng đường. Nhà ở chung cư có thể cúng ở khu vực chung được phép, hoặc làm mâm nhỏ trước cửa căn hộ, tránh đốt vàng mã ở hành lang.
- Hóa vàng mã trong chậu, xa xe máy, dây điện và đồ dễ cháy, có người trông cho tới khi tắt hẳn. Có thể bớt hoặc bỏ vàng mã, lễ vẫn trọn ý.
- Rải gạo muối vừa phải, tránh rải ra đường làm trơn trượt hoặc bừa bãi trước nhà hàng xóm.
- Nếu theo tục giành đồ cúng, người lớn nên nhắc trẻ xếp hàng, không xô đẩy. Đồ phát nên gói sẵn, không để vật sắc hay đồ dễ vỡ.
- Lòng thương người mới là cốt lõi. Một mâm nhỏ, hoặc góp gạo cho bếp ăn từ thiện, cũng mang cùng ý nghĩa bố thí.
6. Câu hỏi thường gặp
Cúng cô hồn tháng 7 năm 2027 vào ngày nào?
Rằm tháng Bảy năm 2027 là Thứ Hai 16/8/2027. Nhiều nhà cúng trong khoảng từ mùng 2 đến rằm, tức từ 3/8 đến 16/8/2027, chọn buổi chiều thuận tiện cho gia đình.
Vì sao nhà buôn bán cúng mùng 2 và 16?
Đây là lệ lâu đời của nhiều nhà kinh doanh. Họ chọn ngày sau mùng 1 và rằm để cúng ngoài cửa, coi như làm phúc mong buôn bán thuận hòa. Không có quy định bắt buộc, nhiều nhà chỉ cúng vào tháng Bảy.
Cúng cô hồn có làm trong nhà được không?
Theo tục, lễ cô hồn bày ngoài trời, trước cửa hoặc ngoài sân, tách riêng khỏi bàn thờ gia tiên. Mâm cúng gia tiên ngày rằm thì đặt trong nhà như thường.
Đồ cúng cô hồn có ăn được không?
Ở miền Nam, đồ cúng thường được chia cho trẻ em và người trong xóm. Một số nơi miền Bắc kiêng mang đồ cúng cô hồn vào nhà. Bạn theo nếp địa phương mình.