Rằm tháng 7 là gì? Vu Lan và xá tội vong nhân khác gì

06/11/2026

Rằm tháng 7 âm lịch là ngày hội tụ ba lớp lễ: lễ Vu Lan của Phật giáo, tục xá tội vong nhân của dân gian và lễ cúng gia tiên ở từng nhà. Năm 2027 rằm tháng 7 là Thứ Hai 16/8/2027. Các lễ này khác nhau về ý nghĩa và cách làm, có thể làm chung hoặc tách riêng. Tháng 7 âm cũng hay bị gọi là tháng cô hồn, nhưng đó là cách nói dân gian, không phải một lời cảnh báo.

1. Ba lớp ý nghĩa trong cùng một ngày

Khi nói "rằm tháng Bảy", mỗi người có thể đang nghĩ tới một thứ khác nhau. Bảng dưới chia ba lớp ấy cho rõ.

Một nhà có thể làm cả ba, hoặc chỉ một. Người theo đạo khác có thể không làm gì trong số đó. Không có cái nào thay được cái nào, cũng không lớp nào bắt buộc.

2. Vu Lan: ngày báo hiếu trong Phật giáo

Nguồn gốc lễ này được kể qua câu chuyện Mục Kiền Liên, một đệ tử của Đức Phật. Ngài dùng thần thông thấy mẹ chịu khổ trong cõi ngạ quỷ, đem cơm dâng nhưng bà không ăn được. Đức Phật dạy rằng phải nhờ sức chú nguyện của chư tăng sau mùa an cư, vào rằm tháng 7, mới cứu được mẹ. Từ đó có lễ Vu Lan, nhấn mạnh việc nhớ ơn sinh thành.

Ở Việt Nam, nhiều chùa còn có nghi thức bông hồng cài áo. Người còn mẹ cài hoa màu đỏ hoặc hồng, người đã mất mẹ cài hoa trắng. Đây là nét khá mới, lan rộng trong khoảng vài chục năm gần đây. Ngoài việc đi chùa, nhiều người chọn cách đơn giản hơn: gọi điện cho cha mẹ, về thăm nhà, ăn bữa chay với gia đình.

3. Xá tội vong nhân và lễ cúng chúng sinh

Dân gian tin rằng dịp này cửa ngục mở, các vong hồn không người thờ được về dương thế. Người sống bày một mâm nhỏ cho họ, gọi là cúng chúng sinh. Theo Đạo giáo, đây còn là ngày Trung Nguyên trong ba ngày rằm lớn. Tư tưởng của tục là thương cả những người không nơi nương tựa.

Mâm cúng hay có cháo loãng, gạo, muối, bỏng ngô, khoai luộc, kẹo bánh, nước, vàng mã. Nhiều nơi cúng vào chiều tối, ngoài sân hoặc trước cửa, không bày trên bàn thờ gia tiên. Sau lễ, gạo muối được rải ra xung quanh.

Nam Bộ có tục giật cô hồn. Gia chủ bày bánh kẹo, tiền lẻ để trẻ em trong xóm tới giành, nhà nào bị giật nhanh thì vui. Tục này giờ tùy khu vực, có nơi mọi người nhắc nhau giữ trật tự, tránh giành giật gây nguy hiểm.

4. Ngày rằm tháng 7 các năm tới

Các con số tính từ hàm đổi lịch của Tracuutuvi. Năm 2028 có tháng nhuận, nên rằm tháng 7 dời muộn hẳn sang tháng 9 dương lịch.

Tháng 7 âm năm 2027 kéo dài trọn 30 ngày, từ 2/8 đến 31/8/2027. Nhiều nhà cúng trước hoặc sau rằm vài ngày. Có nơi quen cúng từ mùng 2, có nơi đợi cuối tuần cho con cháu về đủ. Ngày cụ thể bạn tra ở lịch âm hôm nay hoặc trang xem ngày.

5. Tháng cô hồn có đáng ngại không?

Nhiều người ngại ký hợp đồng, mua xe, cưới hỏi hay dọn nhà trong tháng 7. Đây chỉ là quan niệm dân gian đã lưu truyền, chưa có gì chứng tỏ tháng này mang đến rủi ro. Lịch âm vẫn có ngày tốt, ngày xấu như những tháng khác, tính theo cùng một phép.

Một số người lại thấy thuận tiện khi tránh tháng này cho yên tâm. Đó cũng là lựa chọn được. Riêng những việc gấp về sức khỏe, công việc, tiền bạc thì cứ làm đúng lúc, đừng dời lại vì tên gọi của tháng. Bài cách xem ngày tốt xấu sẽ giúp bạn đọc lịch bình tĩnh hơn.

Các lời đồn như đi đêm phải né, phơi quần áo ban đêm, huýt sáo, nhặt tiền rơi cũng hay xuất hiện trên mạng. Chúng thuộc loại chuyện truyền miệng. Bạn nghe cho biết, thấy vui thì giữ, không cần lo khi lỡ làm.

6. Cúng rằm tháng 7 tại nhà cho gọn

• Bàn thờ gia tiên: mâm cơm hoặc hoa quả, nước sạch, hương. Nhà ăn chay thì dùng đồ chay. Ban thờ Phật chỉ dâng đồ chay.
• Cúng chúng sinh: nếu làm, chọn chỗ thoáng, tránh để gần đồ dễ cháy.
• Vàng mã: không nhất thiết phải có. Khi đốt, hãy dùng chậu, trông cho tới khi tắt hẳn.
• Chùa: ghi danh cầu siêu nếu chùa có tổ chức, tùy tâm, không nên đua theo số tiền.

Các gợi ý về lễ nhỏ trên bàn thờ có ở bài mùng 1, ngày rằm nên làm gì. Muốn so với hai ngày rằm lớn khác, bạn đọc bài các ngày lễ âm lịch.

7. Câu hỏi thường gặp về rằm tháng 7

Vu Lan và xá tội vong nhân có phải là một không?

Không hẳn. Hai lễ trùng ngày và hòa vào nhau trong đời sống. Một bên dựa trên tư tưởng báo hiếu của Phật giáo, một bên thuộc tín ngưỡng thương người đã khuất không ai thờ.

Cha mẹ còn sống thì có cần cúng Vu Lan không?

Vu Lan nhắc cả ơn cha mẹ hiện tiền, nên gia đình có thể hiểu là việc đối đãi hằng ngày. Bữa cơm chung cũng là cách báo hiếu.

Trẻ con có nên đi giật cô hồn không?

Nếu đi, bạn nên có người lớn đi cùng. Nơi đông người thì an toàn của trẻ là điều cần chú ý trước.

Lời kết

Dù ở chùa hay tại nhà, ngày này chủ yếu hướng về lòng biết ơn và sự thương xót. Năm 2027, mốc của bạn là 16/8. Bạn hãy làm theo khả năng và theo nếp gia đình, đừng để các lời đồn về tháng cô hồn làm mình mệt.

Bài văn khấn liên quan: Văn khấn Tết Hạ Nguyên, Văn khấn Tiền chủ, Văn khấn gia tiên rằm tháng Bảy. Xem đủ ở trang văn khấn các ngày trong năm.