Quẻ Thuần Ly (Ly vi Hỏa): ý nghĩa sáng, nương tựa và sáu hào

Thuần Ly, trên lá số ghi là Ly vi Hỏa, là quẻ số 30. Lửa chồng lên lửa, ánh sáng nối tiếp ánh sáng. Chữ Ly vừa là sáng, vừa là nương tựa. Lửa phải bám vào cái gì đó mới cháy được. Bám vào điều chính đáng thì rực rỡ, hanh thông. Lời quẻ còn có một hình ảnh bất ngờ, con bò cái. Sáng mà phải thuận, chứ không phải cháy cho to.
1. Lửa cần có chỗ bám
Ly (Hỏa) giữ thượng quái, Ly (Hỏa) giữ hạ quái. Lời giải thích của quẻ định nghĩa rất gọn: Ly là bám vào. Mặt trời mặt trăng bám vào trời. Trăm loại cây cỏ bám vào đất. Lửa cũng vậy, không có củi thì không có lửa.
Một bản dịch nhận xét rằng khó xác định chủ đề của quẻ, vì chữ Ly mang cả hai nghĩa sáng và bám. Một cách đọc xem cả quẻ là người đứng đầu có hai lớp sáng. Cách khác xem hai hào âm ở giữa là cái mềm nương vào cái cứng. Cả hai cùng đòi hỏi sự đúng đắn và thuận hòa. Bảng của site gộp lại: sáng sủa, nương tựa, bám vào điều chính đáng.
Phần Tự Quái nói sa vào hãm thì tất có chỗ bám. Vì vậy quẻ đứng sau Thuần Khảm. Hai quẻ đối nhau hoàn toàn, và cùng khép lại phần đầu của Chu Dịch. Phần Hệ Từ còn nhắc quẻ này khi nói về việc làm lưới để săn bắt và đánh cá.
Trên lá số, quẻ mang hành Hỏa, là quẻ thuần của cung Ly.
Về kỹ thuật, quẻ có bốn hào dương, hai hào âm. Ba hào 1, 2, 3 đắc vị. Quẻ không có cặp ứng nào, vì hai quẻ đơn giống hệt nhau. Hai hào âm ở vị trí 2 và 5 đắc trung. Hào 2 vừa đắc vị vừa đắc trung, nên có lời rất tốt.
2. Nuôi bò cái thì tốt
Lời quẻ nói lợi giữ chính, hanh thông, nuôi bò cái thì tốt. Bò cái là hình ảnh của sự thuận. Chú giải cổ nói ngoài mạnh trong thuận là cái hay của bò. Một bản dịch đọc là phải hiền hòa như bò, bản khác đọc là chăm con bò. Ý chung là ánh sáng cần được nuôi bằng sự mềm mỏng.
Lời giải thích nói ánh sáng hai lớp bám vào điều chính thì mới giáo hóa được thiên hạ. Sáng tự nó chưa đủ. Sáng phải có chỗ đứng đúng.
Lời bình của quẻ nói sáng nối nhau là Ly. Bậc đại nhân nối tiếp ánh sáng để chiếu khắp bốn phương. Chữ nối tiếp rất đáng chú ý. Ánh sáng không phải chuyện của một lần bùng lên. Nó phải được giữ và truyền đi.
3. Sáu hào: một ngày của ánh sáng
| Hào | Tên hào | Hình ảnh | Ý nghĩa |
|---|---|---|---|
| 1 | Sơ Cửu | Bước chân lộn xộn | Kính cẩn thì tránh được lỗi. |
| 2 | Lục Nhị | Sắc vàng | Được đạo giữa. Rất tốt. |
| 3 | Cửu Tam | Mặt trời xế | Không gõ trống sành mà hát thì than già. Xấu. |
| 4 | Cửu Tứ | Bùng đến đột ngột | Cháy, chết, bị bỏ. Không có chỗ dung thân. |
| 5 | Lục Ngũ | Nước mắt tuôn, than thở | Tốt, vì nương vào bậc vương công. |
| 6 | Thượng Cửu | Vua ra quân | Trừ đầu sỏ, không bắt kẻ khác. Không lỗi. |
Hào 1 là buổi sáng. Việc mới bắt đầu nên dễ rối. Một bản dịch đọc là dấu chân ngang dọc, bản khác đọc là bước đi lộn xộn. Lời hào chỉ cần một chữ kính. Hào 2 là giữa trưa. Màu vàng được hai bản dịch hiểu là chừng mực, sự trung. Đây là hào có lời tốt nhất.
Hào 3 là chiều tà. Câu này có hai hướng hiểu. Một bản đọc là người ta hoặc gõ nhạc mà hát, hoặc than thở về tuổi già, cả hai đều không hợp, người khôn thì nhận phần thời gian của mình. Bản khác đọc là đáng lẽ nên vui với những gì đang có thì lại than. Chú giải cổ thêm một hướng: người già mà không chịu giao việc thì đến lúc phải than. Có một chữ trong câu này cũng có bản chép khác. Điểm chung là thái độ trước lúc ánh sáng xuống. Tiểu tượng hỏi lại: chiều tà thì lâu được sao?
Hào 4 là hào dữ dội nhất. Đột ngột đến, cháy, chết, bị bỏ. Một bản dịch ví như sao băng, lóe lên rồi không để lại gì. Bản khác hiểu là thái độ không phải phép, tự chuốc hại. Chú giải cổ lại đặt hào này ở chỗ tối sắp chuyển sáng, nơi hai quẻ nối nhau. Có cách hiểu khác nhau khá xa. Tiểu tượng chỉ nói không có chỗ dung thân. Hào này không nên đọc như lời đoán về cái chết của ai.
Hào 5 làm nhiều người bất ngờ. Khóc, than, mà lại tốt. Một bản dịch nói đó là sự đổi lòng thật, không phải cảm xúc thoáng qua. Bản khác nói những biểu hiện ấy cho thấy lòng khiêm nhường. Người ở ngôi cao mà biết lo thì có thể giữ được ánh sáng.
Hào 6 nói về ra quân. Trọng tâm là giới hạn. Chỉ trừ đầu sỏ, không đụng người không cùng bọn. Các bản dịch hơi khác nhau về chữ cuối, nhưng đều nói đến kỷ luật, không trừng phạt tràn lan.
4. Ly trên lá số Hà Lạc: sáng mà có chỗ bám
Bốn hào dương, hai hào âm cho chặng tiên thiên dài 48 năm tuổi mụ. Quẻ hỗ là Trạch Phong Đại Quá. Theo bảng của site, Đại Quá là quá mức, gánh nặng oằn vai. Chi tiết này khá đáng ngẫm. Bên dưới một quẻ sáng có một sức ép lớn. Người được nhiều người nhìn vào thường đang gánh nhiều hơn người ta tưởng.
Hai lớp Ly cho một người sáng ý, thích biểu đạt, dễ gây ấn tượng. Điều nên soi là cháy nhanh, tắt nhanh, và phụ thuộc vào thứ mình bám. Quẻ hậu thiên cho nhiều hướng. Nguyên đường ở hào 2 thì hậu thiên là Thiên Hỏa Đồng Nhân, hào 5, hướng hợp sức với người. Nguyên đường ở hào 5 thì hậu thiên là Hỏa Thiên Đại Hữu, hào 2. Nguyên đường ở hào 1 thì hậu thiên là Sơn Hỏa Bí, hào 4. Nguyên đường ở hào 6 thì hậu thiên là Hỏa Lôi Phệ Hạp, hào 3, cần xử việc theo phép tắc. Xem thêm quẻ tiên thiên và quẻ hậu thiên.
Việc làm
Hợp với giảng dạy, truyền thông, thiết kế, những nghề cần làm cho người khác thấy rõ. Hãy nối tiếp ánh sáng: đào tạo người sau, ghi lại cách làm. Đừng để sự nghiệp là một lần bùng lên như hào 4.
Tài chính
Bạn nên để ý thứ mình đang bám vào: một nguồn thu, một đối tác, một xu hướng. Khi nguồn ấy yếu đi thì lửa cũng yếu. Hãy đa dạng hóa ở mức hợp lý và tránh những cơn sốt ngắn ngày.
Quan hệ
Chữ nương tựa là cốt lõi. Nương nhau tốt khác với phụ thuộc. Mối quan hệ bền cần hơi ấm đều, không cần lửa cháy to. Hào 5 gợi rằng biết khóc, biết lo cho nhau không phải là yếu.
Sức khỏe và tinh thần
Hành Hỏa theo cách nói truyền thống gợi chú ý tim mạch và giấc ngủ. Người hay bùng sức cần có lúc tắt đèn thật sự. Hào 3 về tuổi tác là lời nhắc sống an ổn với từng giai đoạn. Có triệu chứng thì đi khám. Mọi điều ở đây chỉ để tham khảo.
5. Câu hỏi thường gặp
Quẻ Ly có nghĩa là chia ly không?
Không. Chữ Ly của quẻ này là bám vào và sáng, theo lời giải thích của chính quẻ. Trong tiếng Việt, chữ ly biệt đọc giống nên dễ gây nhầm. Đừng dùng tên quẻ để đoán chuyện chia tay.
Thuần Ly có phải là quẻ tốt?
Lời quẻ thuận và hào 2 rất tốt. Nhưng hào 3 và hào 4 có lời nặng. Vì vậy đừng chấm quẻ theo một chữ tốt xấu. Hãy xem bạn đang đứng ở hào nào.
Lửa của quẻ có giống mệnh Hỏa không?
Hai khái niệm khác nhau. Quẻ mang nhãn hành Hỏa trên lá số, còn mệnh của bạn được tính theo cách khác. Cách hai yếu tố tác động lên nhau còn tùy lá số. Bạn có thể lập lá số Hà Lạc và xem như một góc tham khảo.