Lễ lại mặt sau cưới: làm ngày nào, mang lễ gì
Lễ lại mặt là lần đầu vợ chồng mới cưới cùng về nhà gái sau đám cưới, mang theo lễ vật để thắp hương gia tiên và cảm ơn bố mẹ vợ. Theo nếp cũ, lễ làm sau cưới hai ngày, gọi là nhị hỷ, hoặc bốn ngày, gọi là tứ hỷ. Ngày nay nhiều cặp làm ngay hôm sau, hoặc sau khi đi trăng mật về. Lễ vật thường có trầu cau, rượu, bánh trái, có nhà thêm xôi, gà. Đây là bữa cơm gia đình ấm cúng, không cần làm lớn.
1. Lễ lại mặt là gì?
“Lại mặt” nghĩa là trở lại gặp mặt. Sau ngày cưới, cô dâu đã về nhà chồng. Lễ lại mặt là dịp cô trở về nhà mình lần đầu, cùng với chồng, trong vai trò mới.
Lễ này có mấy ý chính:
- Con rể và con gái cảm ơn bố mẹ vợ đã sinh thành, nuôi dạy.
- Thắp hương báo gia tiên nhà gái rằng việc cưới đã xong.
- Cô dâu gặp lại bố mẹ, anh chị em sau mấy ngày xa nhà.
- Con rể làm quen thêm với họ hàng bên vợ.
Lại mặt là bước cuối trong chuỗi cưới hỏi truyền thống. Các bước trước có ở bài các bước cưới hỏi truyền thống.
2. Lễ lại mặt làm vào ngày nào?
Không có một ngày cố định chung. Các cách hay gặp như sau.
| Cách làm | Thời điểm | Ghi chú |
|---|---|---|
| Nhị hỷ | Ngày thứ hai sau cưới | Cách hay nghe ở miền Bắc |
| Tứ hỷ | Ngày thứ tư sau cưới | Có nơi chọn khi nhà gái ở xa hơn |
| Ngay hôm sau | Một ngày sau cưới | Phổ biến ở thành phố, tiện cho người đi làm |
| Sau trăng mật | Một hai tuần sau cưới | Nhiều cặp trẻ chọn, bố mẹ hai bên đồng ý là được |
| Trong ngày cưới | Buổi chiều hoặc tối ngày cưới | Khi nhà gái ở rất xa, khó quay lại |
Cách đếm “ngày thứ hai” cũng có nhà tính ngày cưới là ngày thứ nhất, có nhà tính từ hôm sau. Hai nhà thống nhất là ổn. Có gia đình xem thêm ngày tốt ở trang xem ngày, nhưng lễ lại mặt thường không quá câu nệ ngày giờ.
3. Lại mặt ba miền có gì khác?
| Vùng | Nét hay gặp |
|---|---|
| Miền Bắc | Giữ tên nhị hỷ, tứ hỷ. Lễ vật có trầu cau, rượu, bánh, nhiều nhà mang thêm xôi, gà luộc hoặc giò. Bữa cơm có họ hàng gần bên ngoại. |
| Miền Trung | Làm gọn. Vợ chồng mang trầu cau, rượu, bánh trái về thắp hương, ăn cơm với bố mẹ vợ. |
| Miền Nam | Nhiều nơi gọi là về thăm nhà, có nơi vẫn gọi lại mặt. Lễ vật thường là trái cây, bánh, có nhà mang heo quay hoặc gà. Không khí thân mật như một bữa giỗ nhỏ. |
Ở một số vùng nông thôn, nhà gái còn chuẩn bị một phần quà cho con gái mang về nhà chồng sau lễ lại mặt, như gạo, bánh hoặc đồ dùng. Không phải nơi nào cũng có tục này.
4. Lễ vật lại mặt gồm những gì?
Lễ lại mặt nhỏ hơn nhiều so với ăn hỏi. Thường do nhà trai chuẩn bị, vợ chồng trẻ mang sang.
| Món | Ý nghĩa quen | Có thể thay |
|---|---|---|
| Trầu cau | Lời chào kính trọng | Hầu như nơi nào cũng có |
| Rượu | Lễ dâng gia tiên | Có nhà thay bằng trà |
| Bánh kẹo, mứt | Ngọt ngào, sum vầy | Bánh đặc sản quê nhà trai |
| Hoa quả | Đủ đầy | Chọn quả đang mùa |
| Xôi, gà luộc | Phần lễ mặn để cúng gia tiên | Có nhà bỏ, chỉ mang lễ khô |
| Quà cho bố mẹ vợ | Lời cảm ơn của con rể | Món nhỏ, hợp sở thích bố mẹ |
Bạn không cần mua đủ các món trên. Một đĩa trầu cau, chai rượu và giỏ quả đã đủ lễ.
5. Diễn biến một buổi lại mặt
- Đến nhà gái: vợ chồng mang lễ, thường đến vào buổi sáng hoặc trước bữa trưa.
- Đặt lễ lên bàn thờ: bố mẹ vợ hoặc người lớn trong nhà thắp hương. Vợ chồng thắp hương, thưa với gia tiên rằng đã nên vợ nên chồng.
- Chào bố mẹ, họ hàng: con rể nói lời cảm ơn, hỏi thăm sức khỏe.
- Dùng bữa cơm: bữa cơm gia đình, có thể mời thêm họ hàng gần.
- Ra về: nhà gái có thể lại một ít quà để hai con mang về biếu bố mẹ chồng.
Lời thưa gia tiên trong lễ lại mặt không cần dài. Nếu muốn tham khảo cách thưa, bạn xem bài văn khấn báo gia tiên ngày cưới rồi rút gọn lại.
6. Ngày nay có cần làm lễ lại mặt?
Lễ lại mặt không bắt buộc. Tuy vậy, nhiều gia đình vẫn giữ vì nó mang ý nghĩa tình cảm rõ ràng. Với bố mẹ cô dâu, đây là lần đầu thấy con gái trở về với tư cách người vợ. Với con rể, đây là cơ hội tốt để gần gũi nhà vợ.
Nếu không làm đúng nếp được, bạn có thể làm gọn:
- Ghé nhà gái ngay sau cưới, mang chút quà, ăn một bữa cơm.
- Nhà xa thì gọi video thăm hỏi trước, hẹn ngày về sau.
- Kết hợp với một dịp khác như ngày giỗ, ngày lễ của nhà gái.
Điều quan trọng là bố mẹ hai bên hiểu và vui với cách làm. Hai bạn trẻ nên hỏi ý trước, đừng tự quyết rồi báo sau.
7. Câu hỏi thường gặp về lễ lại mặt
Cưới xong đi trăng mật luôn thì lại mặt thế nào?
Nhiều cặp xin phép bố mẹ hai bên, làm lễ lại mặt sau khi về. Một số khác ghé nhà gái chiều hôm cưới, mang lễ nhỏ, rồi mới đi.
Nhà gái ở nước ngoài hoặc tỉnh rất xa thì sao?
Có nhà làm lễ lại mặt ngay tại khách sạn, nhà người thân, hoặc hẹn dịp Tết về quê. Lễ lại mặt là chuyện tình cảm, nên linh hoạt là hợp lý.
Lại mặt có phải mời nhiều người không?
Không. Thường chỉ có gia đình nhà gái và vài người họ hàng gần. Không cần đặt tiệc.
Lời kết
Lễ lại mặt nhỏ nhưng ý nghĩa: một bữa cơm để nói lời cảm ơn và để cô dâu được về nhà. Làm sớm hay muộn, mang lễ nhiều hay ít không quan trọng bằng sự chu đáo của hai vợ chồng. Mọi gợi ý chỉ để tham khảo, bạn hãy theo nếp gia đình mình.