Văn khấn tất niên Tết 2027: mâm cúng, giờ cúng, bài khấn
Lễ tất niên cúng vào chiều 30 Tết hoặc ngày cuối năm âm lịch, mời gia tiên về đón Tết cùng con cháu. Lễ gồm hương đèn, hoa, mâm ngũ quả, bánh chưng hoặc bánh tét, mâm cơm cuối năm, rượu trà.
Thời điểm: Chiều 30 Tết, hoặc ngày cuối năm âm lịch. Trang này có ý nghĩa lễ, lễ vật, các bước làm và bài văn khấn đầy đủ để anh chị đọc khi cúng. Bài văn khấn thuộc nhóm Văn khấn Tết Nguyên Đán.
1. Ý nghĩa và phong tục khấn tất niên
Tất niên nghĩa là kết thúc một năm. Lễ cúng tất niên là lúc con cháu thưa với tổ tiên rằng năm cũ đã qua, mời ông bà về ăn Tết cùng gia đình. Sau lễ là bữa cơm tất niên, thường đông đủ nhất trong năm, ai đi làm xa cũng cố về kịp.
Dân gian coi bữa cơm này là dịp tổng kết. Người lớn hỏi han chuyện làm ăn, học hành, con cháu kể chuyện một năm. Chuyện buồn để lại năm cũ, chuyện vui mang sang năm mới. Vì vậy nhiều nhà chú trọng không khí hơn là số món.
Mâm cúng khác nhau theo vùng. Miền Bắc thường có bánh chưng, gà luộc, giò lụa, canh măng, nem rán, xôi gấc. Miền Trung hay có bánh tét, nem chua, tré, các món kho mặn để được lâu. Miền Nam chuộng bánh tét, thịt kho hột vịt, canh khổ qua nhồi thịt với ý mong cái khổ qua đi, dưa giá, củ kiệu. Mâm ngũ quả cũng theo từng vùng, miền Nam hay chọn mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài với ý cầu vừa đủ xài.
Thời gian cúng tùy nhà. Phần đông cúng chiều 30 hoặc chiều 29 nếu tháng Chạp thiếu. Có nhà làm sớm hơn vài ngày để con cháu ở xa còn kịp lên đường. Việc cúng tất niên cũng thường đi kèm dọn dẹp nhà cửa, lau bàn thờ, thay cát bát hương nếu nhà có lệ.
2. Chuẩn bị lễ vật
- Hương, đèn
- Hoa tươi, mâm ngũ quả
- Bánh chưng hoặc bánh tét
- Mâm cơm cuối năm
- Rượu, trà
Lễ vật nhiều hay ít tùy điều kiện từng nhà. Sạch sẽ, gọn gàng và thành tâm là đủ.
3. Các bước làm lễ
- Dọn bàn thờ cho sạch sẽ
- Bày mâm cơm
- Thắp hương, đọc văn khấn
- Đợi hương tàn, cả nhà cùng dùng bữa
4. Bài văn khấn khấn tất niên
Chỗ để trong ngoặc vuông là phần anh chị điền: ngày tháng âm lịch, họ tên, địa chỉ.
Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Ngài Bản gia Thổ Địa Long Mạch Tôn thần, Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo phủ Thần quân cùng các vị Tôn thần cai quản trong xứ này.
Con kính lạy Gia tiên nội ngoại họ [ ], các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Bá Thúc Huynh Đệ, Cô Di Tỷ Muội cùng các vị hương linh trong gia tộc.
Hôm nay là ngày [ ] tháng [ ] năm [ ] âm lịch.
Tín chủ con là [họ tên], ngụ tại [địa chỉ].
Năm cũ sắp qua, tín chủ con cùng toàn gia sửa biện lễ vật, dâng lên trước án để tạ ơn chư vị suốt một năm che chở.
Kính mời chư vị về đón Tết cùng con cháu, phù hộ cho năm mới thêm an vui, đầy đủ.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật! (ba lần)
5. Lưu ý khi cúng
- Không nhất thiết phải đủ món theo mâm mẫu, nấu những món cả nhà ăn được để tránh bỏ phí.
- Thắp hương, nến xong nên có người trông, đặc biệt khi bàn thờ gần rèm hoặc đồ trang trí Tết.
- Nếu tháng Chạp chỉ có 29 ngày thì cúng tất niên ngày 29.
- Con cháu ở xa không về được có thể thắp nén hương nơi mình ở, lòng thành là chính.
6. Câu hỏi thường gặp
Cúng tất niên vào ngày nào?
Phần lớn cúng chiều 30 Tết, hoặc 29 nếu năm đó tháng Chạp thiếu. Nhiều nhà cúng sớm hơn vài ngày cho tiện việc gia đình.
Cúng tất niên khác cúng giao thừa thế nào?
Tất niên cúng gia tiên trong nhà vào chiều cuối năm, mời ông bà về ăn Tết. Giao thừa cúng lúc nửa đêm, thường bày ngoài trời để tiễn quan Hành khiển năm cũ, đón vị năm mới.
Mâm cúng tất niên cần những gì?
Tối thiểu có hương đèn, hoa, mâm quả và một mâm cơm. Bánh chưng hoặc bánh tét, rượu trà thêm vào tùy nhà.