Sao Thiên Tướng ở cung Phụ Mẫu: cái chăn gấp vuông góc
Nếu tới giờ bạn vẫn đứng dậy khi người lớn bước vào, vẫn gấp chăn thật vuông, có thể bạn lớn lên trong kiểu nhà mà Thiên Tướng ở cung Phụ Mẫu gợi tới. Site ghi cha mẹ mô phạm, kỷ cương, gia đình coi trọng lễ nghĩa và phép tắc. Sao thuộc Nam Đẩu, hành Thủy, là ấn tinh, chỉ Hãm ở Mão, Dậu. Mệnh luôn có Cự Môn, Phúc Đức luôn có Thiên Lương, Tật Ách luôn có Phá Quân. Sao không có tên trong bảng Tứ Hóa. Câu hỏi của bài: nếp nào giữ, nếp nào sửa.
1. Cái chăn gấp vuông góc
Đi công tác, chị Hà gấp chăn khách sạn vuông thành sắc cạnh trước khi trả phòng. Đồng nghiệp trêu: "Có ai chấm điểm đâu." Chị bốn mươi tuổi, chỉ cười. Cha chị từng dạy cấp hai ở huyện, nay bảy mươi tám tuổi, năm giờ sáng vẫn ngồi vào bàn, áo cài kín cổ. Hồi nhỏ, chị chưa gấp chăn xong thì chưa được ăn sáng. Khách vào nhà, ba chị em phải đứng dậy chào. Đũa so cho bằng rồi mới đặt xuống.
Năm ngoái chị dắt con về ăn Tết. Ông nhìn cháu ngoại gấp chăn, lẳng lặng đưa tay vuốt lại một góc. Chị thấy lòng mình vừa ấm vừa se lại. Câu chuyện là tưởng tượng của người viết, dựng để bàn về một sao trọng lễ ở cung Phụ Mẫu.
2. "Mô phạm" nghĩa là gì trong một căn nhà?
Mô phạm là khuôn mẫu cho người khác noi theo. Chữ này không buộc người lớn phải làm nghề dạy học. Nó tả kiểu nhà mà người lớn tự làm trước, rồi mới bảo con làm. Họ dậy sớm nên con dậy sớm. Họ giữ lời nên con không dám hứa suông.
Mặt đẹp của nếp ấy là trẻ biết mình đứng ở đâu. Có giờ, có chỗ, có việc. Nhiều người lớn lên trong khuôn đó mang theo một sự vững rất khó học muộn. Mặt khó là người mẫu mực ít khi nhận sai trước mặt con. Đứa trẻ có thể nghĩ mình chỉ được thương khi đúng phép.
Nếp này không chỉ có ở nhà có cha có mẹ. Người lớn lên trong chùa nghe chuông mà dậy. Người ở nội trú, ở mái ấm quen xếp hàng lấy cơm. Người được ông bà nuôi thì học cách thưa gửi từ một đời xa hơn. Ai đã dạy bạn phép tắc, người đó là người bạn đọc ở ô này.
3. Ba ngăn tủ cho nếp nhà
| Nếp cũ | Giữ phần nào | Sửa phần nào |
|---|---|---|
| Chào hỏi người lớn | Sự tôn trọng | Không ép trẻ tỏ ra vui khi đang buồn |
| Giờ giấc ăn ngủ | Cái nhịp đều | Nới ra cho những ngày đặc biệt |
| Không cãi người trên | Giọng nói từ tốn | Cho phép câu "con nghĩ khác" |
| Giữ thể diện gia đình | Sự gắn bó | Chuyện khó vẫn được kể với người cần biết |
| Làm xong mới được nghỉ | Tính trọn việc | Nghỉ không cần phải xứng đáng mới có |
Còn một ngăn thứ ba cho những thứ nên thả hẳn: phép nào từng làm bạn sợ mà không dạy được gì, bạn được quyền đặt xuống. Làm vậy không có nghĩa là chê người đã dạy mình. Họ dùng cái khuôn của thời họ.
4. Đứa con hay hỏi "vì sao"
Điểm thú vị nhất của thế này nằm ngay ô liền trước. Mệnh luôn có Cự Môn, sao của câu hỏi và lý lẽ. Nhà dạy "cứ thế mà làm", còn người con trong bụng luôn hỏi "vì sao phải thế". Bạn có thể là đứa trẻ bị nhắc vì hay cãi, dù chỉ muốn hiểu.
Va chạm này có ích. Một người vừa biết phép vừa biết hỏi thì giữ được cái khung mà không bị khung giữ. Bài Cự Môn ở Mệnh tả rõ giọng nói của người con ấy. Khi Thiên Tướng ở Thìn, Tuất, Mệnh rơi vào Mão, Dậu, hai ô Miếu của Cự Môn, và giọng hỏi ấy rõ nhất.
5. Sau lưng là Thiên Lương, trước mặt là Phá Quân
Ô Phúc Đức luôn có Thiên Lương. Vậy phía sau phép tắc thường có một gốc hiền. Người trong họ nghiêm vì muốn che cho con cháu khỏi vấp, chứ không vì thích răn dạy. Xem thêm Thiên Lương ở Phúc Đức.
Đối diện là Tật Ách, luôn có Phá Quân. Trục này nói về chính bạn, không nói về sức khỏe người lớn. Một nếp quá chặt hay tìm lối thoát ở thói quen của người được dạy. Bạn sống rất đều suốt mấy tháng, rồi bỗng thức trắng, ăn uống bừa, đổi hẳn nhịp. Biết mình có cái mẫu đó thì bạn cho nó những lối xả nhỏ và đều, thay vì đợi nó bung một lần.
6. Ba bộ đôi và ba ô đứng riêng
- Dần, Thân: Thiên Tướng Miếu đi với Vũ Khúc Vượng. Phép tắc gắn với tiền bạc rõ ràng, từng khoản có sổ. Tật Ách có Phá Quân Hãm.
- Tý, Ngọ: Vượng, đi với Liêm Trinh Vượng. Nguyên tắc cứng nhất. Bên kia Phá Quân Miếu.
- Thìn, Tuất: Vượng, đi với Tử Vi Vượng. Nhà có uy, có tiếng trong làng. Bên kia Phá Quân Đắc.
- Sửu, Mùi: Đắc, đứng một mình. Bên kia Tử Vi Đắc và Phá Quân Vượng, phép nhẹ mà người được dạy có khí lực.
- Tỵ, Hợi: Đắc, đứng một mình. Bên kia Vũ Khúc và Phá Quân cùng Hãm, nên để ý nhịp làm việc của chính mình.
- Mão, Dậu: Hãm, đứng một mình. Bên kia Liêm Trinh và Phá Quân cùng Hãm. Nhà muốn giữ phép mà hoàn cảnh hay xô lệch.
Mức sáng theo bảng của site, các sách có chỗ chấm khác nhau.
7. Không có dấu hóa thì đọc ở đâu?
Thiên Tướng không nhận hóa nào, nên ta đọc người bên cạnh. Ở Dần, Thân, xem Vũ Khúc: can Giáp Khoa, Kỷ Lộc, Canh Quyền, Nhâm Kỵ. Ở Tý, Ngọ, xem Liêm Trinh: can Giáp Lộc, Bính Kỵ. Ở Thìn, Tuất, xem Tử Vi: can Ất Khoa, Nhâm Quyền. Các bài Vũ Khúc ở Phụ Mẫu và Liêm Trinh ở Phụ Mẫu bàn sâu hơn. Ô Mệnh cũng đáng nhìn: Cự Môn Hóa Quyền năm Quý khiến câu "vì sao" có sức nặng, Hóa Kỵ năm Đinh khiến bạn hay tự trách vì đã hỏi.
8. Khi người giữ nếp đã có tuổi
Người như cha chị Hà thường không quen được chăm. Vài cách hợp với kiểu nhà này:
- Xin ý kiến ông về việc họ, ngày giỗ, cách viết sớ. Ông cần còn vai của mình.
- Hỏi vì sao nhà có nếp ấy. Câu trả lời hay dẫn tới một đoạn đời ông chưa kể.
- Khi đề nghị đổi điều gì, thưa trước, rồi nói lý do. Giữ lễ làm cho lời khó nghe dễ lọt tai.
Thắc mắc của người lớn lên trong khuôn
Nhà tôi rất phóng khoáng, sao lại có sao này?
Có thể nếp nằm ở người khác: ông nội, nhà trường, đơn vị bạn từng ở. Cũng có thể lời này không hợp với bạn, cứ bỏ qua.
Góc chăn thứ tư
Sáng mùng ba, chị Hà gấp chăn xong thì để hở một góc, thử xem. Ông nhìn, rồi đi qua. Có lẽ ông không thấy. Có lẽ ông đã thấy. Bài viết chỉ để tham khảo, còn nếp nào đi tiếp là do bạn chọn. Bạn có thể lập lá số để xem ô này của mình.