Các trường phái tử vi: Tam Hợp, Phi Tinh và cách luận Việt Nam
Tử vi không có một bộ quy tắc chung duy nhất. Các nhóm hay được nhắc đến là Tam Hợp, Phi Tinh (còn gọi là phái Tứ Hóa), Trung Châu và cách luận phổ biến ở Việt Nam. Các phái khác nhau ở bảng Tứ Hóa, độ sáng của sao, cách xử lý giờ Tý, tháng nhuận và lối đọc lá số. Chưa phái nào được mọi người công nhận là đúng duy nhất. Tracuutuvi an sao theo cách phổ biến ở Việt Nam.
1. Vì sao tử vi có nhiều trường phái?
Tử vi được truyền lại qua nhiều đời, chủ yếu bằng sách chép và truyền miệng. Truyền thống gắn môn này với Trần Đoàn, nhưng lịch sử chưa xác minh được điều đó. Các bản sách thời Minh, Thanh cũng được bổ sung thêm dần. Vì không có một bản gốc chung, mỗi dòng giữ một vài chi tiết riêng.
Thêm vào đó, người luận qua từng thời lại có kinh nghiệm và cách diễn giải của mình. Có người coi trọng tổ hợp sao. Có người coi trọng đường đi của Tứ Hóa. Khi môn này sang Việt Nam, nó lại có những nét riêng.
Chữ "phái" ở đây cũng cần hiểu rộng. Đây thường là lối làm, không phải một tổ chức có quy chế. Ranh giới giữa các phái khá mờ, và nhiều người luận dùng xen kẽ vài cách.
2. Các phái thường được nhắc đến
| Tên gọi | Chú trọng | Ghi chú |
|---|---|---|
| Tam Hợp | Tổ hợp sao và quan hệ giữa các cung | Thường được xem là lối truyền thống |
| Phi Tinh, Tứ Hóa | Đường đi của Hóa Lộc, Hóa Quyền, Hóa Khoa, Hóa Kỵ giữa các cung | Hay gắn với giới luận tử vi hiện đại ở Đài Loan |
| Trung Châu | Hệ thống sao và cách luận theo một dòng truyền riêng | Gắn với Vương Đình Chi ở Hồng Kông, người tự nhận là truyền nhân của phái |
| Cách luận ở Việt Nam | Chính tinh, phụ tinh, độ sáng, tam hợp, xung chiếu, Tuần và Triệt | Sách Quốc ngữ như Tử Vi Đẩu Số Tân Biên của Vân Đằng Thái Thứ Lang được nhiều người biết đến |
Bảng trên chỉ là cách chia để dễ hình dung. Một số người còn chia Nam phái, Bắc phái, hoặc nêu thêm tên các dòng khác. Những cách chia này không thống nhất giữa các tài liệu. Chúng tôi chỉ ghi các tên có thể đối chiếu được, nên danh sách chưa đầy đủ.
3. Các phái khác nhau ở điểm nào?
Bảng sau nêu những chỗ người đọc hay gặp khi so hai nguồn. Cột cuối ghi cách làm hiện tại của site.
| Điểm khác | Các cách làm | Tracuutuvi |
|---|---|---|
| Bảng Tứ Hóa | Can Canh, Nhâm, Mậu có nhiều bản ghi khác nhau | Canh: Thái Dương, Vũ Khúc, Thái Âm, Thiên Đồng. Nhâm: Hóa Khoa ở Tả Phù. Mậu: Hóa Khoa ở Hữu Bật |
| Độ sáng của sao | Số mức và nội dung bảng khác nhau tùy sách | Dùng một bảng cố định |
| Tuần, Triệt | Tử vi ở Việt Nam thường coi trọng. Có phái đặt nặng Tứ Hóa hơn và ít luận | Có ghi nhãn Tuần, Triệt trên ô |
| Giờ Tý muộn | Có phái đổi sang ngày hôm sau, có phái giữ ngày cũ | Lá số tử vi giữ nguyên ngày bạn nhập |
| Tháng nhuận | Có phái tính như chính tháng đó, có phái chia đôi tháng | Tính như chính tháng đó |
| Mệnh chủ, Thân chủ | Có tài liệu tra Mệnh chủ theo địa chi cung Mệnh | Tra theo chi năm sinh |
| Cung của năm xem | Có phái lấy luôn ô mang chi của năm đó | Tiểu vận tính theo chi năm sinh và giới tính |
Các bài chi tiết có giải thích từng điểm. Bạn có thể đọc Tứ Hóa là gì, miếu, vượng, đắc, hãm, Tuần và Triệt, giờ Tý sớm, giờ Tý muộn và sinh tháng nhuận.
4. Một cung, nhiều cách đọc
Giả sử bạn muốn xem chuyện tiền bạc ở cung Tài Bạch. Cùng một câu hỏi, người đọc theo mỗi lối sẽ bắt đầu từ chỗ khác nhau.
- Lối Tam Hợp: xem sao trong cung Tài Bạch, rồi xem thêm các cung tam hợp và cung đối diện để thấy tổ hợp sao.
- Lối Phi Tinh: lấy can của cung, xem sao nào được hóa, rồi lần theo sao đó rơi vào cung nào.
- Lối thường gặp ở Việt Nam: xem chính tinh, độ sáng, các phụ tinh đi kèm, rồi xét xem cung có bị Tuần hay Triệt trùm không.
Ba lối này có thể đi đến những câu luận khác nhau từ cùng một lá số. Điều đó cho thấy kết quả phụ thuộc nhiều vào quy ước người đọc chọn. Đây là ví dụ để so sánh lối làm, không phải bản tóm tắt đầy đủ của từng phái.
5. Phái nào đúng?
Không có câu trả lời chung. Mỗi phái có người theo và có lý lẽ riêng. Người trong nghề thường dựa vào kinh nghiệm, mà kinh nghiệm cá nhân rất khó đem ra kiểm chứng.
Cũng cần nói thẳng một điều. Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy tử vi dự đoán được đời người, dù theo phái nào. Vì thế chuyện phái này đúng hơn phái kia chưa có cách phân định khách quan. Bạn nên xem các phái như những truyền thống văn hóa khác nhau, không phải các bản đáp án cạnh tranh nhau.
6. Tracuutuvi theo cách nào?
Lá số trên site dùng lịch âm Việt Nam, đổi năm tại Tết Nguyên đán và an sao theo cách phổ biến ở Việt Nam. Tứ Hóa gốc an theo can năm sinh. Site không vẽ các đường phi hóa giữa những cung.
Đây là lựa chọn quy ước của site. Nó không có nghĩa các phái khác sai. Nếu một phần mềm khác cho kết quả lệch vài chi tiết, bạn hãy kiểm tra theo thứ tự sau.
- Dữ liệu nhập: ngày, loại lịch, giờ sinh và giới tính có giống nhau không.
- Can chi và ngày âm: nếu khác, nguyên nhân thường nằm ở lịch hoặc giờ Tý.
- Cung Mệnh và cục: nếu giống nhau mà vài sao khác, nhiều khả năng là khác bảng an sao.
- Tứ Hóa: nếu bạn sinh năm can Canh, Nhâm hoặc Mậu, hãy xem hai nơi dùng bảng nào.
7. Câu hỏi thường gặp về các trường phái tử vi
Tử vi Việt Nam có khác tử vi Trung Hoa không?
Có một số khác biệt, như tên vài sao, mức coi trọng Tuần và Triệt, hay chi tiết trong bảng an sao. Lịch âm cũng khác, vì Việt Nam tính theo UTC+7 còn Trung Quốc tính theo UTC+8. Đôi khi ngày âm của hai nước vì thế lệch nhau.
Người mới nên theo phái nào?
Bạn chưa cần chọn ngay. Hãy học phần chung như 12 cung, 14 chính tinh và Tứ Hóa, dùng một nguồn nhất quán rồi mới so nguồn khác.
Hai nơi luận trái ngược nhau thì tin bên nào?
Bạn không cần chọn tin bên nào. Hãy xem hai bên dùng quy ước gì và coi cả hai là tham khảo. Với việc lớn, nên dựa vào thông tin thực tế và lời khuyên chuyên môn.
Lời kết
Thấy hai nguồn khác nhau không có nghĩa một bên sai. Thường là họ theo hai quy ước khác nhau. Bạn chỉ cần biết mình đang đọc theo quy ước nào. Muốn xem cách site an sao, bạn hãy lập lá số và đối chiếu với bảng ở mục 3. Nội dung trong bài chỉ để tham khảo.